ΟΙ ΑΙΓΥΠΤΙΩΤΕΣ ΚΙ Η ΠΥΡΠΟΛΗΣΗ ΤΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ

 

Η 13^η Σεπτεμβρίου του 1922 θεωρείται μία από τις αποφράδες ημέρες του Ελληνισμού, μέρα κατά την οποία πυρπολήθηκε η Σμύρνη συγκλονίζοντας του Έλληνες απανταχού, συμπεριλαμβανομένων φυσικά και των Αιγυπτιωτών που αποσβολωμένοι διάβαζαν τα της Καταστροφής από τις ελληνικές εφημερίδες της Νειλοχώρας… Ας δούμε λοιπόν πως παρουσιάστηκε το γεγονός μέσω αυτών, ένα γεγονός που προκάλεσε κύμα Σμυρνιών και γενικότερα Μικρασιατών προσφύγων προς την Αίγυπτο, η οποία φιλόξενη γαρ τους αγκάλιασε, ενώ άμεσα οι Αιγυπτιώτες έκαναν τα πάντα για να απαλύνουν τον πόνο τους και για να έχουν μια όσο το δυνατόν καλύτερη διαβίωση. Και πράγματι το κατάφεραν…

Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο Ελληνικός Μικρασιατικός Σύνδεσμος ¨Η Μικρά Ασία¨ που μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή εγγυήθηκε την αποβίβαση 16.000 προσφύγων στην Αίγυπτο, βοηθώντας τους έκτοτε με διάφορους τρόπους, ενώ στα μητρώα του σωματείου βρέθηκαν καταχωρημένοι 18.000 Μικρασιάτες, οι οποίοι βοηθήθηκαν στο διάστημα 1921-27.

 

          ¨(15/9) Η περικαλλής της Ιωνίας νύμφη, με ερρακωμένην ήδη και αιμόφυρτον την κυανόλευκον αυτής εσθήτα σφαδάζει και ασπαίρει και αγωνιά υπό την κτηνώδη περίπτυξιν του οργιαστού της Άγκυρας¨…

 

          ¨(15/9) Οι Τούρκοι επυρπόλησαν τας χριστιανικάς συνοικίας της Σμύρνης. Το ευρωπαϊκόν τμήμα της πόλεως εγένετο ήδη παρανάλωμα του πυρός. Έσφαξαν τους μητροπολίτας Έλληνα και Αρμένιον. Εβιαιοπράγησαν κατά των ξένων. Ο λιμήν είναι κατάμεστος πτωμάτων. Η αγριότης των Κεμαλικών είναι αφάνταστος¨.

 

          ¨(17/9) Η Σμύρνη κατεστράφη. Εκατόν είκοσι χιλιάδες θύματα ! Πληροφορίαι εξ αυθεντικής πηγής βεβαιούσιν ότι αι διαπραχθείσαι σφαγαί και τα όργια κατά του Ελληνικού και Αρμενικού πληθυσμού και αυτής της πόλεως είναι αδύνατον να περιγραφώσι. Η πόλις της Σμύρνης, πλην της τουρκικής συνοικίας, σχεδόν απετεφράθη. Αι οδοί βρίθουσι πτωμάτων. Εις την παραλίαν ευρίσκονται κατά σωρούς ερριμένα πτώματα εν αποσυνθέσει. Τα ατμόπλοια αδυνατούν να προσεγγίσουν εις την παραλίαν διότι οι έλικες δεν δύνανται να λειτουργήσουν ένεκα των επιπλεόντων πτωμάτων. Πλείστοι ξένοι υπήκοοι υπέστησαν την ιδίαν τύχην. Το καταστρεπτικόν έργον, πρωτοφανές εν τη ιστορία, εξακολουθεί¨…

 

          ¨(20/9) Κατόπιν της εθνικής μας συμφοράς εις Μικρασίαν, χιλιάδες άστεγοι αδελφοί μας, πεινώντες και πενόμενοι, ζητούν βοήθειαν, πάμπολλοι δ΄ εθνικαί ανάγκαι επιβάλλουν την οπωσδήποτε συμμετοχήν μας εις το έργον της βοηθείας και επικουρίας αυτών. Δια τούτο αι κάτωθι σημειούμεναι Κυρίαι συνελθούσαι, απεφάσισαν να επικουρήσωσι το έργον της Αμύνης Ελλήνων Αλυτρώτων Αιγύπτου και Σουδάν, και συνέστησαν εκ παραλλήλου την Άμυναν Αλυτρώτων Ελληνίδων Αιγύπτου και Σουδάν, εις την οποίαν παρακαλούμεν να προσέλθουν και εγγραφούν ως μέλη αι Κυρίαι και Δεσποινίδες της Αλεξανδρείας, αι οποίαι ήσαν διατεθειμέναι να συμμετάσχουν του πατριωτικού μας σκοπού. Η ετήσια συνδρομή ωρίσθη εις γ.δ. 20. Διεύθυνσις : Οδός Βολονάκη αρ. 4. Αι κ.κ. Α.Δ. Θεοδωράκη, Χ.Ι. Αποστολίδου, Ε. Βαλινάκη, Ι. Βλαστού, Κ.Α. Κομανού, Α. Τσουστινιάνη, Π.Γ. Ρούσου, Χ.Γ. Ραδοπούλου, Τ.Ι. Ζαφειροπούλου, Ε. Μπιτζίου, Μ. Λιαροπούλου, Π. Σιρδάρη, Μ. Ταμπάκη, Σ. Τσώτσου, Σ.Γ. Λεμβέση, Μ.Μ. Καζούλη, Ε. Βαλασσοπούλου, Π. Πηλαβάκη, Δ.Β. Σαράντη, Μ.Ν. Σκυλίτση, Ζελίτα Ευτυχία, Μαρίκα Μαξούρη, Α. Παλαιολόγου, Νικολάου (ιατρού), Φ. Συναδινού, Ι.Κ. Μπόλλα, Μ. Σιγάλα και οι δ/δες Ελ. Λάσκαρη, Α. Βασιλειάδου¨.

 

          ¨(28/9) Τα σταφύλια σου βέβαια θα ξαναβγούν και θα γεμίσουν τους δρόμους της καινούργιας πόλης σαν πρώτα. Ο ήλιος θα χρυσώσει ξανά, μα στα χαλάσματα των καμένων μαχαλάδων, το τραγούδι των πουλητάδων θα μοιάζει μοιρολόι. Τα σταφύλια σου θα ξαναβγούν – ίσως ομορφότερα – μα δεν θάχουν πια την παλιά τους γλύκα. Αετονύχια, ροζακιά, αυγουλάτα. Η παλιά σας γλύκα θα μένει στο λαρύγγι ως ανάμνηση των ημερών της ευτυχίας που προηγήθηκε απ΄ τον όλεθρο. Τα σταφύλια σου θα ξαναβγούν, καθώς και τα κρασιά σου. Όσοι τα πίνουν θα οραματίζονται στο μεθύσι τους όχι Ελλάδες σαν πρώτα, μα δάδες αναμμένες και στη λάμψη τους, τις μορφές των ωραίων που στοίχειωσαν την ατμόσφαιρα. Οι όμορφες δεν θα προβάλλουν στα παράθυρα και οι γλάστρες δεν θα τα στολίζουν σαν πρώτα. Τα βασιλικά θα μαραίνονται κι απ΄ την αναμονή θα κιτρινίζουν, μα τα παχουλά χέρια δεν θα τα κόβουν γιατί δεν θα προσμένουν κανένα Ελληνόπουλο να περάσει. Τα καινούργια τραγούδια θα κλείνουν το πάθος των παλιών και το μεράκι των χαμένων μες τα στενά σοκάκια που τώρα δεν υπάρχουν. Τα καινούργια τραγούδια δεν θα φθάνουν ως το παραθύρι της αγαπημένης γιατί θα τραγουδιούνται με σιγανή φωνή να μην τ΄ ακούσει ο βάρβαρος και τα πνίξει. Τα βήματα των διαβατών στα έρημα καλντερίμια θα είναι αβέβαια σαν να τους έχουν τα πόδια δεμένα, τα πόδια που σήμερα θα ήταν φτερωτά, ω Σμύρνη, που στους δρόμους σου ονειρεύτηκες Ελλαδικούς Ερμήδες. Στις χειμωνιάτικες νύχτες τα φώτα των καινούργιων σπιτιών θα είναι αραιά, οι ψυχές σφιγμένες, του χορού οι σάλες κλειστές. Και μονάχα στους έρημους μαχαλάδες, οι αγέρηδες θα σφυρίζουν στ΄ αυτί του διαβάτη τους έρωτες της Σμυρνιωπούλας, τις τρέλες της Καρδιλιώτισσας και τον καημό των παλληκαριών που ξεχάστηκαν απ΄ τους πολιτισμένους (;).  Οι μιναρέδες σου θα ξαναχτιστούν, κι ο βάρβαρος απ΄ το ύψος τους θα σαρκάζει εσένα, Σοφέ, που αιώνες τώρα βεβαιώνεις πως το σαρίκι πολιτίστικε, πως πνίξαμε μέσα μας την τίγρη… Γιάγκος Πιερίδης¨.

 

Σημείωση : Ο κυπριακής καταγωγής λογοτέχνης Γιάγκος Πιερίδης (1897-1970), που έγραψε το ανωτέρω πεζό ποίημα με τίτλο ¨Σμύρνη¨, είχε γεννηθεί στην Αθήνα, αλλά από μικρός έζησε στην Αλεξάνδρεια και συνετέλεσε αρκετά στη διάδοση της καβαφικής ποίησης.

 

Ν.ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ