ΑΙΓΥΠΤΙΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Σύμφωνα με το αιγυπτιακό Υπουργείο Μετανάστευσης, ο αριθμός των αποδήμων Αιγυπτίων υπολογίζεται στα 14.000.000, από τα οποία περίπου 7.000.000 ζουν σε αραβικές χώρες της Μέσης Ανατολής και του Κόλπου. Για παράδειγμα στη Σαουδική Αραβία η απογραφή του 2022 κατέγραψε 1.500.000 Αιγυπτίους εργαζομένους.

Σημαντικές όμως αιγυπτιακές κοινότητες, κυρίως από τις τελευταίες δεκαετίες, ζουν σε δυτικές χώρες, π.χ. κάπου 1.000.000 στις ΗΠΑ, 600.000 στον Καναδά, 550.000 στην Ιταλία, 360.000 στη Γαλλία, κτλ., ενώ στην Ελλάδα ο αριθμός τους εκτιμάται στις 25.000. Βέβαια αυτός μπορεί να είναι ένας υποεκτιμημένος αριθμός, αφού λογαριάζει μόνο όσους έχουν καταγραφεί επίσημα ως αιγυπτιακής καταγωγής και όχι όποιον έχει αιγυπτιακές ρίζες, όπως οι δεύτερης γενιάς που διαβιώνουν στην Ελλάδα, διατηρώντας έθιμα, γεύσεις και κουλτούρα.

Οι Αιγύπτιοι της Ελλάδας απασχολούνται κυρίως στην αλιεία, την οικοδομή, τις κατασκευές, τον καθαρισμό, την εστίαση, τη γεωργία, ενώ κάποιοι διατηρούν μικροεπιχειρήσεις, και όλα αυτά με υψηλή επαγγελματική κινητικότητα μεταξύ των θέσεων αυτών, η αναβάθμιση των οποίων εξαρτάται από τη συμμετοχή σε προγράμματα ενσωμάτωσης, την εμπειρία στις τεχνικές ειδικότητες και την εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας.

Όντας οι περισσότεροι μουσουλμάνοι, θρησκεύονται σε τεμένη στις μεγάλες πόλεις και σε σχετικά τοπικά κέντρα στις μικρότερες, ενώ οι χριστιανοί Κόπτες κυρίως σε χώρους δανεισμένους από τις ορθόδοξες ενορίες. Σημειώνεται βέβαια πως στους πρώτους η θρησκεία συνεχίζει να παίζει σημαντικό ρόλο στην καθημερινότητα τους, η οποία και εν πολλοίς γίνεται σεβαστή από τους εργοδότες και τον ελληνικό περίγυρο : Προσευχή, νηστείες, θρησκευτικές εορτές, τρόπος ένδυσης, διατροφικοί κανόνες, κ.ά. Ως προς τις ταφές, οι Κόπτες συνεργάζονται με τους ορθοδόξους και χρησιμοποιούν ιδιωτικά γραφεία τελετών που γνωρίζουν τα σχετικά έθιμα τους. Οι μουσουλμάνοι από την άλλη, όπου υπάρχει κοινότητα αναλαμβάνουν τις τελετές οι ιμάμηδες και ενταφιάζονται σε χώρους που σέβονται τις ισλαμικές πρακτικές.

Στις μεγάλες πόλεις, οι αιγυπτιακές κοινότητες διοργανώνουν πολιτιστικές, γαστρονομικές και θρησκευτικές εκδηλώσεις, συμμετέχουν σε διαπολιτιστικά φεστιβάλ και συνεργάζονται με πολλές ΜΚΟ για να παρουσιάσουν την κουλτούρα τους. Στην καθημερινότητα τους υπάρχουν τα μικρά εστιατόρια και τα καφενεία όπου συζητούν, καπνίζουν ναργιλέ και βλέπουν δορυφορική τηλεόραση, σε ιδιωτικές εορτές παίζονται αραβικά τραγούδια και παραδοσιακή αιγυπτιακή μουσική, διοργανώνονται άτυπα πρωταθλήματα ποδοσφαίρου, κ.ά. Υπάρχουν δε και συλλογικότητες που λειτουργούν ως πολιτιστικά σωματεία, θρησκευτικές εστίες και δίκτυα επαγγελματικής βοήθειας, όπως για παράδειγμα η ¨Ελληνο-Αιγυπτιακή Κοινότητα¨ και η ¨Αιγυπτιακή Κοινότητας Ελλάδας¨.

Ιδιαίτεροι αγαπητοί οι Αιγύπτιοι στους Έλληνες και κυρίως στους Αιγυπτιώτες, επισκέπτονται συχνά εστιατόρια τους με αιγυπτιακή κουζίνα, καθώς και παντοπωλεία τους, όπως το ¨Κλεοπάτρα¨ στο κέντρο των Αθηνών.

Τέλος, πηγαίνοντας αρκετά χρόνια πίσω και συγκεκριμένα την 1/7/1968, ας δούμε τι έγραφε σχετικά στον αλεξανδρινό ¨Ταχυδρόμος¨ ο Μαν. Γιαλουράκης :

¨Οι Αιγύπτιοι που εργάζονται σε αστικές οικογένειες επαναπατρισθέντων, διαρκώς πληθύνονται. Τους συναντάμε συχνά στους κεντρικούς δρόμους να μιλούν τη γλώσσα τους και τακτικότατα κάθε βράδυ σ΄ ένα μικρό καφενείο της οδού Κανάρη. Η αιγυπτιακή αυτή παροικία απολαμβάνει γενικής συμπάθειας και πολλά μάλιστα μέλη της έχουν ιδιαίτερη επιτυχία στο ωραίο φύλο… Αλλά εκείνο που αποτέλεσε έκπληξη για πολλούς είναι η απόφαση τους να ιδρύσουν σωματείο. Έτσι, η Αθήνα δεν θ΄ αργήσει να αποκτήσει και οργανωμένη Αιγυπτιακή Αδελφότητα κατά το πρότυπο των Ελληνικών της Αιγύπτου.

Ας σημειωθεί με την ευκαιρία, ότι οι Αιγύπτιοι των Αθηνών αμείβονται ικανοποιητικά, πολλοί δε, μιλούν την ελληνική με ευχέρεια, αν και προτιμούν πάντοτε να συνδιαλέγονται στη γλώσσα τους. Οι περισσότεροι είναι Αλεξανδρινοί, ¨σκανταράνι¨, όπως σας τονίζουν με υπερηφάνεια. Οι Αιγυπτιώτες τους έχουν μάλιστα ιδιαίτερη αδυναμία. Είναι κι αυτοί ¨απόδημοι¨, όπως ουσιαστικά εξακολουθούν να παραμένουν κι εκείνοι¨.

 

Ν.ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ

 

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΝΑΥΤΙΚΩΝ ΟΜΙΛΩΝ ΚΑΪΡΟΥ & ΔΙΑΥΛΟΥ ΩΡΕΩΝ

Μια σημαντική συνεργασία με επίκεντρο τον ναυταθλητισμό ξεκίνησε μεταξύ του Ναυτικού Ομίλου Διαύλου Ωρεών και του Ελληνικού Ναυτικού Ομίλου Καΐρου μέσω σχετικού πρωτοκόλλου συνεργασίας που υπογράφηκε στις 29/8/2026 στο Δημαρχείο των Λουτρών Αιδηψού από τους δύο προέδρους Βασίλη Μπάμπο και Γιώργο Ρεκτσίνη αντίστοιχα, παρουσία του Δημάρχου Ιστιαίας Αιδηψού Γιάννη Κοντζιά.

          Όπως χαρακτηριστικά καταγράφεται, κοινός στόχος των δύο Ομίλων είναι η ανάπτυξη και προαγωγή του ναυταθλητισμού, της ναυτικής παιδείας, του αθλητικού ιδεώδους και η μεταξύ τους επικοινωνία, μια συνεργασία που αποσκοπεί στην ανάπτυξη σταθερών δεσμών φιλίας και ανταλλαγή γνώσεων και εμπειριών με βάση τη ναυτική παράδοση και τους δεσμούς μεταξύ της μητέρας-πατρίδας και των Ελλήνων απανταχού.

          Ο Ναυτικός Όμιλος Διαύλου Ωρεών ιδρύθηκε στην Εύβοια το 2001 με σκοπό την προαγωγή, καλλιέργεια, ανάπτυξη και διάδοση των θαλάσσιων και ναυτικών αθλημάτων, τη συμμετοχή αθλητών του σε αθλητικούς αγώνες, την οργάνωση ναυταθλητικών επιδείξεων, την εκλαΐκευση και εκμάθηση της ιστιοπλοΐας ανοιχτής θαλάσσης, της ιστιοπλοΐας τριγώνου όλων των τύπων σκαφών και της ερασιτεχνικής ναυσιπολοΐας, της κολύμβησης, της υδατοσφαίρισης, του beach volley, του κανόε-καγιάκ, της όρθιας σανιδοκωπηλασίας, του surfing, της ιστιοσανίδας, της κωπηλασίας και γενικά όλων των κολυμβητικών αθλημάτων, της ερασιτεχνικής αλιείας, του θαλάσσιου σκι και της υποβρύχιας δραστηριότητας.

Ο Ελληνικός Ναυτικός Όμιλος Καΐρου ξεκινά της ιστορική του πορεία το 1929, επί προεδρίας Κ. Χαδεμένου στο Cairo River Club, οπότε στάλθηκε στους Ναυτικούς Αγώνες Φαλήρου μία τετράκωπος με πλήρωμα τους Χ. Κλωνάρη, Ι. Αττικιουζέλ, Ν. Θεοδωρόπουλο, Ι. Σικελιανό και Ι. Παπαϊωάννου (οιακιστή), πετυχαίνοντας πρώτη νίκη. Έτσι, γεννήθηκε η ιδέα ίδρυσης ελληνικού ναυτικού ομίλου, η οποία με την ενθάρρυνση του Κ. Χαδεμένου, πραγματοποιήθηκε το Νοέμβριο του 1930 από καμιά εικοσαριά νέους και φίλαθλους της εποχής, μέλη του Cairo River Club, όπως οι Δημήτρης Αδαμαντίδης, Αριστομένης Αδαμαντίδης, Χ. Κλωνάρης, Ι. Αττικιουζέλ, Ι. Σικελιανός, Μ. Μαύρος, Εμμ. Παπαδόπουλος, Δ. Καραμήτσας, Δ. Κύτικας, Α. Σαριδάκης, Γ. Μανιατόπουλος, κ.ά. Η ίδρυση του πραγματοποιήθηκε με την οικονομική βοήθεια των ευεργετών και δωρητών Θ. Κότσικα (ο οποίος και δώρισε μια τεράστια λέμβο αξίας 100 λιρών), Ι. Μάτσα, Γ. Σκαράκη, αφοί Αδαμαντίδη, Ελλ. Λέσχη Καΐρου, Ν. Τσάτσαρη, Μ. Καρύδη, Ε. Κασσιμάτη, Κ. Μουρατιάδη, Θ. Ευστρατίου, κ.ά. Το Δεκέμβριο του 1930 ο ΕΝΟΚ ενεγράφη στην Αιγυπτιακή Κωπηλατική Ομοσπονδία και το Μάιο της ίδιας χρονιάς στην Ελληνική Κωπηλατική Ομοσπονδία Φιλάθλων Ναυτικών Σωματείων. Οι πρώτοι πλωτοί νεώσοικοι του εγκαταστάθηκαν στην Κούμπρι αλ Γκαλά. Το πρώτο Δ.Σ. αποτελείτο από τους Μικέ Μαύρο πρόεδρο, Δ. Κυτίκα αντιπρόεδρο, Α. Κανάκη γραμματέα, Ι. Κερεστεζόγλου ταμία και μέλη τους Σ. Ραΐση, Α. Φλώρη, Ι. Αττικιουζέλ, Κ. Εγγλέζο, Κ. Μεληνιώτη, Ν. Τσάτσαρη. Με εισήγηση και ενέργειες του Φλώρη αγοράστηκαν σε μικρή τιμή και με μακροχρόνια προθεσμία οι πρώτες λέμβοι από τον Ε.Ν.Ο. Αλεξανδρείας. Αργότερα ο Δ. Κύτικας ενήργησε ώστε να αποκτηθούν καινούργιες λέμβοι και να αποκτήσει ο Όμιλος δικούς του νεωσοίκους. Το 1931 πήρε πρώτη νίκη στους παναιγύπτιους κωπηλατικούς αγώνες της Ισμαηλίας, μεταξύ 14 ομίλων της Αιγύπτου. Στους πανελλήνιους αγώνες του Φαλήρου την ίδια χρονιά πήρε δύο πρώτες νίκες και τρεις δεύτερες, ενώ νέες νίκες ήρθαν στους αγώνες του 1934. Το Δεκέμβριο του 1934 έλαβαν χώρα τα εγκαίνια του ιδιόκτητου νεωσοίκου του, παρά τη γέφυρα των Άγγλων. Κατά την πρώτη δεκαετία 1931-1940 τα μέλη του από 28 ανήλθαν σε 138, τη δεύτερη 1941-1950 σε 345 και στα τέλη του 1960 σε 500. Το 1935, με πρωτοβουλία του Δ. Κύτικα, είχε ιδρυθεί Τμήμα Ναυτικής Εκπαίδευσης που μετά τον πόλεμο εξελίχθηκε στο Τμήμα Ναυτοπροσκόπων, ενώ το 1956 ανακαινίστηκαν και επεκτάθηκαν οι νεώσοικοι στο Κούμπρι αλ Γκαλά για να περιλάβουν το από το 1954 ιδρυθέν γυναικείο τμήμα. Την 1/7/1980 ξέσπασε πυρκαγιά στις εγκαταστάσεις του και η αναστήλωση - εξωραϊσμός του, με την αρωγή της Κοινότητας, στοίχισε 42.600 λίρες. Σήμερα ο Ε.Ν.Ο.Κ. συνεχίζει την επιτυχημένη και πλούσια σε νίκες αθλητική του δραστηριότητα.

Ν.ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ

 

ΑΙΓΥΠΤΙΩΤΕΣ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΝΕΚΡΟΥΣ

ΤΗΣ ΤΡΑΓΩΔΙΑΣ ΣΤΗ ΛΗΜΝΟ ΤΟΥ 1939

          Θέλοντας ένα χώρο ως κέντρο ψυχαγωγίας, οι Λημνιοί χρησιμοποίησαν το παλιό τουρκικό τέμενος της Αγοράς. Ο μιναρές γκρεμίστηκε, έγιναν οι απαραίτητες τροποποιήσεις και βελτιώσεις, και το Δεκέμβριο του 1927 άνοιξε τις πύλες του το ¨Νέο Κέντρο¨. Ενώ γίνονταν εκεί και κάποιες κινηματογραφικές προβολές ήδη από το 1931, το 1939 μετά από σχετικές κτιριακές μεταρρυθμίσεις και με τα παράθυρα κλειστά ελέω τζαμπατζήδων, ένας νέος επιχειρηματίας ανέλαβε να ξεκινήσει προβολές και συγκεκριμένα στις 9/9/1939 με το έργο ¨Ave Maria¨. Και πράγματι η προβολή άρχισε στις 9 το βράδυ και λίγο μετά ξέσπασε το κακό με τη μορφή πυρκαγιάς…

          Σε ρεπορτάζ της εφημερίδας ¨Λήμνος¨ της 24/9/1939 διαβάζουμε πως μόλις οι τεράστιες φλόγες κάλυψαν το εσωτερικό του οικήματος σπέρνοντας πανταχού τον πανικό και το θάνατο, όλοι έτρεξαν προς την πόρτα και τα παράθυρα της δυτικής πλευράς. Οι κάτοικοι που βρίσκονταν έξω δεν έμειναν αδρανείς στο θέαμα των αλλοφρόνων καιγόμενων συμπολιτών τους και με αυτοθυσία στάθηκαν στην πόρτα και τα παράθυρα μέχρι την τελευταία στιγμή που έπεσε η στέγη και τεράστιες φλόγες ξεπήδησαν από την πρόσοψη του κτιρίου. Άλλοι κάηκαν επιτόπου και άλλοι κατέληξαν αργότερα στα βαριά εγκαύματα τους, ανεβάζοντας τον αριθμό των νεκρών… Η φωτιά έσβησε κατά τις 3,5 τα ξημερώματα. Ο κόσμος δεν κοιμήθηκε καθόλου από την αγωνία και τη θλίψη. Το Κάστρο είχε μετατραπεί σε κοιμητήριο. Οι σκηνές των ενταφιασμών τραγικές. Όλη η Λήμνος θρηνούσε. Μάλιστα, υπήρξαν κάποιοι που έπαθαν μια πρόσκαιρη τρέλα με τις παρακρούσεις να καταντούν συνηθισμένο φαινόμενο…

          Ανάμεσα στους νεκρούς και τους εγκαυματίες ήταν και αρκετοί Αιγυπτιώτες που είχαν επισκεφτεί το νησί κατά τους θερινούς μήνες. Εξάλλου, ιδιαίτερα πολυπληθής ήταν η λημνιακή παροικία της Αιγύπτου, η οποία και αμέσως έσπευσε να εκφράσει τη θλίψη της για το τραγικό συμβάν της Μύρινας.

          Στις 13/9/1939 ο αλεξανδρινός ¨Ταχυδρόμος¨ γράφει πως : ¨Η Λημνιακή Αδελφότητα έλαβε χθες τον θλιβερό κατάλογο των θυμάτων του τραγικού δυστυχήματος, το οποίο βύθισε στο πένθος ολόκληρο το νησί. Δημοσιεύοντες τα ονόματα όλων εκείνων οι οποίοι βρήκαν τραγικό θάνατο μέσα στις φλόγες ενός τόσο φοβερού δυστυχήματος, εκφράζουμε τα συλλυπητήρια μας προς τις οικογένειες των Αιγυπτιωτών, οι οποίες έχασαν προσφιλείς υπάρξεις, γενικότερα δε προς όλη την πατριά των εν Αιγύπτω Λημνίων, της οποίας το πένθος είναι βαρύτατο. Ο κατάλογος των θυμάτων έχει ως εξής : Πολυταρίδου Φωτεινή, Στράφτη Κυριακούλα, Καρατζά Λιλή, Κεσσιμλή Άννα, Σιδηρέλλη Δέσποινα, Τσολάκη Χρυσούλα, Κωνσταντινίδου Χρυσούλα, Φαμηλιάδου Αγαθή και ανιψιά της, Γεωργιάδης Σωτήριος, Κομνηνός Ευάγγελος και οι δύο θυγατέρες αυτού, Λασκαρίδου Δέσποινα, Δαρδανόπουλος Ευάγγελος, Αργυρίου Ελένη, Κρασσάς Νικόλαος μετά της αδελφής και ανιψιάς, Σουγιουλτζή Φωτεινή, Σακκιάδου Μαρία, Διαμαντίδης Θεόδωρος και η σύζυγος, Ποριάζη Όλγα, Φραγκάκη Ελισάβετ, Θεοφάνης και Δημήτριος Βαρύτης, Παντελιά Βασιλική¨. Τα θύματα τελικά ήταν περισσότερα…

Σημειώνουμε πως Πρόεδρος της Λημνιακής Αδελφότητας των εν Αιγύπτω Λημνίων ήταν τότε ο Ν. Κοκκιναράς, ενώ η Αδελφότητα την Κυριακή 17/10/1939 τέλεσε μνημόσυνο υπέρ αναπαύσεως των ψυχών των θυμάτων στον ναό του Αγίου Σάββα παρουσία του Πατριάρχη Αλεξανδρείας.

          Το 1988 στο χώρο της τραγωδίας ανεγέρθηκε η εκκλησία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, ενώ τοποθετήθηκε μια μαρμάρινη πλάκα με τα ονόματα των θυμάτων, ως τραγική ανάμνηση ενός τραγικού γεγονότος…

 

Ν.ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ

 

 

ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ ΒΑΛΙΕΡΗ : Η ΑΝΗΨΙΑ ΤΟΥ ΚΑΒΑΦΗ

 

          Ξεφυλλίζοντας παλιά έντυπα αναζητώντας αιγυπτιώτικες ιστορικές πτυχές στον ελλαδίτικο χώρο, έπεσα πάνω στο αθηναϊκό περιοδικό ¨Πάνθεον¨ της 11-24/7/1978 και συγκεκριμένα σε άρθρο με τίτλο ¨Με την τελευταία των Καβάφη¨, όπου η Χαρίκλεια Βαλιέρη-Καβάφη (1896-1983) συνομιλούσε με τον Νίκο Μπακουνάκη.

          Ήταν ανιψιά του Κων. Καβάφη, κόρη του αδελφού του Αριστείδη – εμπόρου και αντιπροσώπου της εταιρίας ¨Χεδίβης¨ – και της Μαρίας Βούρου, ενώ είχε παντρευτεί τον Geronimo Valieri.

          Ζώντας σ΄ ένα μικρό και ταπεινό δωμάτιο του πιο φθηνού ξενοδοχείου της Μυτιλήνης, παρέδιδε μαθήματα αγγλικών και γαλλικών σ΄ ένα νησί που την ήξεραν κι οι πέτρες… Απ΄ τα ψηλά στα χαμηλά, κι απ΄ τα πολλά στα λίγα, η Αλεξανδρινή κοντέσα περιέγραφε κάπως έτσι τη ζωή της :

          ¨ Έζησα πολύ πλούσια ζωή. Στην Αίγυπτο έμεινα ως τα 27 μου, ως το 1923. Τον Α΄π.π. τον πέρασα στην Αίγυπτο. Απ΄ τα 18 μου βρέθηκα ανακατεμένη μέσα στην αιγυπτιακή ζωή, με τα στρατεύματα Άγγλων και Γάλλων. Διασκέδασα πολύ, χόρεψα πολύ, γιατί η Αίγυπτος δεν υπέφερε από τον πόλεμο. Ανάμεσα στους Έλληνες υπήρχε πολύς πλούτος. Στα 1916 ήρθε ο Βενιζέλος, κι εμείς οι βενιζελικοί δώσαμε ένα μεγάλο πάρτι. Το 1923 παντρεύτηκα και έφυγα για την Ευρώπη. Ο άνδρας μου ήταν Έλληνας υπήκοος, αλλά Ιταλός στην καταγωγή. Από το 1923 ως το 1947 ταξιδεύαμε συνέχεια. Είχαμε λεφτά. Ο άνδρας μου δεν έκανε καμία δουλειά, αλλά μας έστελναν λεφτά από την Αίγυπτο. Λονδίνο, Παρίσι, Μιλάνο, Φλωρεντία, Βέλγιο, Αυστρία… Το χειμώνα στα χιόνια. Ήταν μια θαυμάσια ζωή.

          Στα 1939 ήμασταν στο Μπιαρίτς. Ο γερμανικός στρατός μας φέρθηκε καλά, αλλά τα χρήματα από την Αίγυπτο σταμάτησαν. Άρχισα να πουλώ διαμαντικά των οικογενειών Καβάφη και Βούρου… Τελείωσε ο πόλεμος, αλλά η Αίγυπος δεν άνοιξε. Πουλήσαμε ότι είχαμε. Πήγαμε στην Κύπρο, αλλά ήταν αδύνατον να βγάλουμε την περιουσία μου από την Αίγυπτο. Πήρα την κόρη μου και πήγα στην Αίγυπτο, αλλά μια μέρα διώξανε τους ξένους και το 1957 καταλήξαμε στη Μυτιλήνη με 2.000, κι ενώ είχαμε κτήματα, νοικιασμένα όμως αντί ευτελούς ποσού, αναγκάστηκα να εργαστώ¨.

          Όσο για τον Καβάφη καταθέτει πως : ¨Πήγαινα στο σπίτι του από 10 έως 25 ετών και μ΄ αγαπούσε πολύ γιατί είχα το όνομα της μητέρας του. Παρόλα αυτά που λένε, η περιουσία του ήταν μικρή, 6.000 λίρες. Όσο για τη σεξουαλικότητα του γράφονται ένα σωρό αναλήθειες και υπερβολές¨.

          Και η κοντέσα, λίγα χρόνια πριν πεθάνει, καταλήγει : ¨Είμαι γυναίκα του καλού καιρού και αν έγινα σύγχρονη και καταλαβαίνω τη νεολαία, μ΄ αρέσουν τα παλιά¨.

          Να σημειώσουμε πως είχε γράψει ένα βιβλίο στα αγγλικά για τον ποιητή, που όμως απ΄ ότι γνωρίζουμε δεν εκδόθηκε ποτέ. Ταξίδεψε κι αυτό στη λήθη των αλλοτινών εποχών…

 

Ν.ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ

 

ΣΟΥΕΖΙΑΝΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ

 

Στου Σουέζ το καφενείο

δυο αράβισσες με μπρίο

τους σερβίραν τον καφέ,

γεια σου έρωτα κρυφέ.

 

Αργιλές μες στο ντουμάνι

οι κινήσεις μάνι-μάνι

να προλάβουνε τους ξένους

του ελληνικού του γένους.

 

Το Κανάλι λίγα μέτρα,

αδελφέ καημούς βρε μέτρα,

οι παράδες δεν φτουράνε

τα φουστάνια να κερνάνε.

 

Στου Σουέζ τον καφενέ

πόθοι λάγνοι ρεφενέ

και ο χρόνος να γλεντάει

όταν δίπλα τους περνάει.

 

Καφενείο στο Σουβέτσι

και η γεύση σαν στουπέτσι…

 

Ν.ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ

 

Η ΚΗΔΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ

ΝΙΚΟΛΑΟΥ Ε΄ ΣΤΟ ΚΑΪΡΟ ΤΟΥ 1939

 

Στις 2/3/1939 ο Καρδινάλιος Πατσέλι εκλέχτηκε στο Βατικανό Πάπας με το όνομα Πίος ο Β΄. Την επόμενη μέρα, σε ηλικία μόλις 63 ετών, πέθανε ξαφνικά στο Κάιρο ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας Νικόλαος Ε΄.

Ο εκλιπών Πατριάρχης, τέως Μητροπολίτης Ερμουπόλεως (Τάντας) και πρώην Νουβίας είχε γεννηθεί στα Ιωάννινα το 1876. Σπούδασε στη Ζωσιμαία Σχολή, τη δε Θεολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών αριστεύσας και βραβευθείς. Επί δεκαετία εργάστηκε στη Ζωσιμαία Σχολή ως καθηγητής και ιεροκήρυκας της πόλης, ενώ διοργάνωσε θρησκευτικά σωματεία, κυριακά σχολεία, κτλ.

Χειροτονήθηκε από τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας Φώτιο διάκονος, πρεσβύτερος και Μητροπολίτης Νουβίας το 1918, παραμένοντας ευδοκίμως στην επαρχία του για 9 χρόνια. Προήγαγε τα συμφέροντα της Κοινότητας Χαρτούμ, προήδευσε της Εφορίας των Κοινοτικών Σχολών, ίδρυσε Οικοτροφείο, κράτησε ζωηρό το θρησκευτικό και εθνικό φρόνημα του ελληνισμού του Σουδάν και καλλιέργησε λαμπρές σχέσεις με τις εκεί ξένες αρχές, εκκλησιαστικές και πολιτικές, συνέγραψε δε και την ιστορία του Ελληνισμού της χώρας.

          Μετά την εκλογή του Πατριάρχη Αλεξανδρείας Μελέτιου, συνεργάστηκε μ΄ αυτόν στην Αρχιγραμματεία και στην αναδιοργάνωση των διαφόρων υπηρεσιών και γραφείων του Πατριαρχείου.

Το 1927 μετατέθηκε στη Μητρόπολη Ερμουπόλεως, όπου και εργάστηκε όπως στο Σουδάν, με ζηλευτή αρμονία με τους Επιτρόπους των Κοινοτήτων, πρωτοστατώντας σε κάθε κίνηση εκκλησιαστική, εθνική, κοινοτική, κοινωνική και φιλανθρωπική. Και εκεί του ανατέθηκε η ανώτατη εποπτεία των Κοιντικών Σχολών Τάντας.

          Αντιπροσώπευσε το Πατριαρχείο στα Παγχριστιανικά Συνέδρια περί Ενώσεως Εκκλησιών στη Γενεύεη (1920), σε Λωζάννη (1923) σε Λονδίνο και σε Στογχόλμη (1925), συνοδεύοντας τον Πατριάρχη Φώτιο. Απεστάλη στα Ιεροσόλυμα και στην Αντιόχεια για τα ζητήματα του Ημερολογίου και τη διευθέτηση του πατριαρχικού ζητήματος Αντιοχείας.

          Κατά την πατριαρχική εκλογή του 1926 ήταν υποψήφιος των Κοινοτήτων και υπελήφθηκε του επιτυχόντος Πατριάρχη Μελετίου κατά 7 μόνο ψήφους επί 265.

          Ήταν γνώστης της αγγλικής, της γαλλικής και εν μέρει και της αραβικής για τις λειτουργικές ανάγκες. Είχε τιμηθεί με παράσημα από την Ελληνική Κυβέρνηση και με πολεμικά μετάλλια των Βαλκανικών Αγώνων του 1912.

          Η κηδεία του Πατριάρχη έλαβε χώρα στο Κάιρο στις 6/3/1939 και περιγράφηκε ως εξής :

          Επιβλητική και συγκινητική τελέστηκε στο Κάιρο η κηδεία του αλήστου μνήμης Πατριάρχη Νικολάου του Ε΄. Από της 2ας μεταμεσημβρινής τα πλήθη των ορθοδόξων άρχισαν να συρρέουν στο Ναό του Αγίου Νικολάου, πενθίμως διακοσμημένου, για να αποδώσουν τον ύστατο φόρο τιμής στο σκήνωμα του πρόωρα εκλιπόντος Πρωθιεράρχη.

          Από της 2:30 μ.μ. άρχισαν να προσέρχονται οι διάφορες αντιπροσωπείες και τα προεδρεία των ελληνικών οργανώσεων Καΐρου, Αλεξανδρείας και άλλων πόλεων, τα προεδρεία των Ελληνικών Κοινοτήτων, αντιπροσωπείες του επιστημονικού, τραπεζιτικού, εμπορικού και βιομηχανικού κόσμου.

          Ακολούθως, έφτασαν κατά σειρά οι Προξενικές Αρχές Καΐρου και Αλεξανδρείας, ο Ορθόδοξος Κλήρος, το Διπλωματικό Σώμα με επίσημη στολή, οι αρχηγοί των διαφόρων Εκκλησιών, ο εκπρόσωπος του Βασιλέως και ο της Αιγυπτιακής Κυβερνήσεως και τέλος η Ιερά Σύνοδος των Μητροπολιτών του Θρόνου.

          Την 3^η απογευματινή άρχισε κατανυκτικότατα ψαλλόμενη η νεκρώσιμη ακολουθία, χοροστατούσης ολόκληρης της Ιεράς Συνόδου, φέροντος το πένθος του εκ των αρχαιοτέρων Μητροπολιτών του Θρόνου Αγίου Τριπόλεως.

          Αμέσως μόλις ψάλθηκε η νεκρώσιμη ακολουθία, εξεφώνησε επικήδειο ο Πατριαρχικός Επίτροπος Μητροπολίτης Αξώμης Νικόλαος.

          Μετά το πέρας της ακολουθίας, οι επίσημοι εξήλθαν του Ναού και κατέλαβαν τις ορισμένες από το πρόγραμμα θέσεις τους. Της όλης πομπής ηγούταν η έφιππη αστυνομία, τμήματα Ναυτοπροσκόπων, Λυκόπουλων, Ελληνίδων Οδηγών Καΐρου, Ηλιουπόλεως, Αλεξανδρείας και άλλων πόλεων, η μουσική των Προσκόπων και μετά από αυτή αντιπροσωπευτικές ομάδες μαθητών και μαθητριών των διαφόρων Κοινοτικών Σχολείων, τμήματα νοσοκόμων, ομάδα ορφανών του Σπετσεροπουλείου, αντιπρόσωποι Συλλόγων και Σωματείων Καΐρου, Αλεξανδρείας και άλλων πόλεων, το καθηγητικό και διδασκαλικό Σώμα των Κοινοτικών Σχολείων και η μουσική της Ελληνικής Φιλαρμονικής Καΐρου.

          Ακολουθούσαν ο Σταυρός, τα εξαπτέρυγα και οι οθόνες, εκ των οποίων την πρώτη είχε ο Πρόεδρος της Κοινότητας Καΐρου Π. Μπελλένης, ο Ρούσος και ο Ραδ. Ραδόπουλος αντιπροσωπεύοντας την Κοινότητα Αλεξανδρείας, ο Έλληνες δικαστής Ροϊλός, ο Πρόεδρος της Κοινότητας Συρορθοδόξων Καΐρου Λοτφάλλας, ο Πρόεδρος της Κοινότητας Συρορθοδόξων Αλεξανδρείας Σαάμπ Βασέλη και ο ανώτερος κυβερνητικός υπάλληλος Σάκαλι βέης, τη δε δεύτερη ο Μαρτίνης αντιπροσωπεύοντας την Κοινότητα Χαρτούμ, ο Πρόκος Πρόεδρος της Κοινότητας Ιμπραημίας, ο Δρ. Ντεμπάς και ο Νταάμπ.

          Έπετο μακρά σειρά του ξένου και ορθόδοξου Κλήρου, την οποία έκλεινε η Πατριαρχική Ποιμαντορική ράβδος (χαζράνι) βασταζόμενη από τον πατέρα Χριστόφορο.

          Ακολουθούσε η Ιερά Σύνοδος περιστοιχίζουσα τη σορό, η οποία ήταν σε νεκροφόρα άμαξα συρόμενη από δύο μόνο ίππους. Η όλη διάταξη και εμφάνιση ήταν απλή, αλλά πολύ επιβλητική.

          Τη νεκροφόρα άμαξα περιστοίχιζε τιμητική φρουρά από διπλό στίχο Προσκόπων και απλό στίχο αστυφυλάκων, πίσω δε από το φέρετρο ερχόταν ο φέρων το πένθος Άγιος Τριπόλεως συνοδευόμενος από τον εκπρόσωπο του Βασιλέως Τεϋμούρ Βέη και του εκπρόσωπου της Αιγυπτιακής Κυβέρνησης. Μετά από αυτούς το Διπλωματικό και Προξενικό Σώμα, αξιωματικοί και αξιωματούχοι, Δικαστές και ανώτεροι Κυβερνητικοί υπάλληλοι, αντιπρόσωποι των Ελληνικών Κοινοτήτων όλων σχεδόν των αιγυπτιακών πόλεων, πολλές κυρίες, επιστήμονες, έμποροι, τραπεζίτες, βιομήχανοι, κτλ. Την όλη παράταξη έκλειναν Πρόσκοποι και τέλος έφιππη Αστυνομία.

          Η πομπή εκκινήσασα από την προ του Ναού του Αγίου Νικολάου οδό Άζχαρ, διήλθε από την Πλατεία της Βασίλισσας Φαρίντα και δια της οδού του Ταχυδρομείου διήλθε από την Πλατεία Όπερας, ανήλθε στην οδό Αμπντίν, εισήλθε στην οδό Κασρ ελ Νιλ, την Πλατεία Σουάρες και έφτασε μπροστά στο Ελληνικό Κέντρο της Πλατείας Σολιμάν Πασά, ενώ οι οδοί από όπου διήλθε η πομπή ήταν κατάμεστοι κόσμου, όπως επίσης και οι εξώστες και τα παράθυρα των οικιών, όλα δε τα ελληνικά καταστήματα ήταν κλειστά έχοντας μεσίστιες σημαίες.

          Αργά πηγαίνοντας η πομπή, έφτασε στην Πλατεία του Κασρ ελ Νιλ, όπου ο Γενικός Πατριαρχικός Επίτροπος Άγιος Τριπόλεως και οι Συνοδικοί δέχθηκαν τα συλλυπητήρια των επισήμων.

          Ακολούθως το σκήνος του Πατριάρχη οδηγήθηκε στο Ναό του Αγίου Γεωργίου, όπου ψάλθηκε τρισάγιο και τέλος ο μέγας νεκρός, υπό γενική συγκίνηση, τοποθετήθηκε στο παρεκκλήσιο κάτω από την Εκκλησία των Αγίων Τεσσαράκοντα, όπου είχαν εναποτεθεί τα οστά των Πατριαρχών Σωφρονίου, Φωτίου και Μελετίου.

 

Ν.ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ

 

¨ΤΟ ΑΙΓΥΠΤΙΩΤΙΚΟ ΕΠΙΧΕΙΡΕΙΝ¨

ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΝΕΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗ

Δεν υπάρχει καμία πτυχή του επιχειρείν στην Αίγυπτο με την οποία να μην ασχολήθηκαν οι Αιγυπτιώτες Έλληνες. Από τις μεγάλες βιομηχανίες και τις βιοτεχνίες, ως τα εμπορικά καταστήματα και τα εστιατόρια.

Στο ¨Αιγυπτιώτικο Επιχειρείν¨ λοιπόν, το 46^ο πόνημα του Ιστορικού του Αιγυπτιώτη Ελληνισμού Νίκου Νικηταρίδη που κυκλοφόρησαν οι εκδόσεις ¨Τάδε Έφη¨, παρουσιάζονται αυστηρά ενδεικτικά και εν πολλοίς συμβολικά περί τις 1.500 αιγυπτιώτικες επιχειρήσεις και πάμπολλα σχετικά σπάνια αρχειακά και φωτογραφικά τεκμήρια, σε μια προσπάθεια απόδειξης για μία ακόμη φορά της τεράστιας συμβολής των Αιγυπτιωτών στην ανάπτυξη και την πρόοδο της Αιγύπτου.

Φυσικά και ήταν αδύνατον να παρουσιαστούν στο σύνολο τους, τόσο λόγω της χρονικής διάρκειας του 1,5 αιώνα που καταγράφεται έντονη η παρουσία των Ελλήνων στη Νειλοχώρα, όσο και της έκτασης της επιχειρηματικής τους δραστηριότητας, που δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε πως επικρατούσε συντριπτικά από αυτή των άλλων ξένων υπηκόων, όσο ακόμη και των ίδιων των Αιγυπτίων εν γένει. Και γι΄ αυτό εξάλλου καλούμε τη φιλόξενη αυτή χώρα του τότε, Αίγυπτο των Ελλήνων.

 

Παραγγείλτε το στο βιβλιοπωλείο σας και ξεφυλλίστε το στις διακοπές σας !