ΟΙ ΕΛΛΗΝΟΑΙΓΥΠΤΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ

Η προαιώνια σχέση Ελλάδας - Αιγύπτου χάνεται στην άχλη του μύθου, όταν ένας από τους επτά σοφούς γιους του Ήλιου και της Ρόδου, ο Ακτίς, πήγε στη Χώρα του Νείλου και ίδρυσε πόλη, την οποία ονόμασε Ηλιούπολη. Είτε πάλι, όταν ο Δαναός, γιος του βασιλιά της Αιγύπτου Βήλου και της κόρης του Νείλου Αγχινόης, ταξίδεψε στο λίκνο της γενιάς του, την Αργολίδα, εκεί όπου ζούσαν οι Αργείοι, οι οποίοι θα ονομάζονταν και Αχαιοί και Δαναοί.

Αργότερα, στα πρώτα σφυρηλατήματα της ιστορίας πάνω στ΄ αμόνι του χρόνου που ακουμπά την 3^η χιλιετηρίδα, οι Μινωίτες ναυτικοί έχοντας στα χέρια τους το εμπόριο της παλαιστινιακής ακτής με την Αίγυπτο, ονομάζονται από τους Αιγυπτίους ¨Κεφτιού¨, ενώ ακόμη και αιγυπτιακά βασιλικά αντικείμενα έχουν έρθει στο φως στα νεκροταφεία της Κνωσού. Και είναι αυτοί οι ¨Κεφτιού¨ που κατά την 18^η δυναστεία πήραν την άδεια κατασκευής του λιμένα της Φάρου.

Δεν εκπλήσσει λοιπόν το γεγονός, πως οι τοιχογραφίες της Αυάριδος (Tell el-Dab΄a), που χρονολογούνται στις αρχές της 18ης δυναστείας, την εποχή δηλαδή του Φαραώ Άχμωσι (1552-1526 π.Χ.), βρίσκουν σε όλα τα εικονογραφικά τους θέματα στενά παράλληλα στην Κνωσό. Όπως στενές σχέσεις διαπιστώνονται και με τις τοιχογραφίες της Θήρας, ενώ δεν λείπουν οι αρχαιολογικές ενδείξεις επαφών αιγυπτιακού και μυκηναϊκού πολιτισμού, σημειώνοντας παραδειγματικά τα δώρα που έστειλε ο Αμένοφις Β΄ (1436-1412 π.Χ.) στην πόλη των Μυκηνών.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να σημειωθεί και μία μυθική παράδοση που φέρει τους Αιγύπτιους, και μάλιστα το άνθος της χώρας, να καταφεύγουν στην Ελλάδα μετά την εισβολή των Υξώς στη Νειλοχώρα στο δεύτερο μισό του 17^ου αι., και ν΄ αφήνουν ως ίχνη της φιλοξενίας αυτής το όνομα των Θηβών της Βοιωτίας, τον περί Σφίγγας μύθο του Οιδίποδα και την Καδμεία Ακρόπολη.

          Επί προσθέτως, κατά τον Αιγυπτιώτη ιατρό Β. Αποστολίδη οι Χανεμπού των ιερογλυφικών κειμένων, που κυριάρχησαν για μεγάλο διάστημα στην Αίγυπτο και απετέλεσαν έναν από τους κυριότερους αντιπάλους των Φαραώ, ήταν Έλληνες ή τουλάχιστον φυλετικά συγγενείς των Ελλήνων. Προς επίρρωση αυτού, ας σημειωθεί πως στο τρίγλωσσο διάταγμα επί της πτολεμαϊκής περιόδου Στήλης της Κανώπου όπου στο ελληνικό κείμενο απαντάται η λέξη ¨Έλληνας¨, στο δημοτικό αναγράφεται ¨Γιουνάν¨ και στο ιερογλυφικό ¨Χανεμπού¨.

          Αργότερα, Ίωνες έμποροι – Μιλήσιοι κατά πάσα πιθανότητα – θα εγκατασταθούν μόνιμα κάπου στο Δέλτα το 849 π.Χ., ενώ στα 661 π.Χ. Έλληνες μισθοφόροι θα πλαισιώσουν το στρατό του φαραώ Ψαμμήτιχου, στους οποίους και προσφέρονται δύο περιοχές για να κατοικήσουν : Η μία είναι η Δάφνη κοντά στη Διώρυγα – το σημερινό χωριό Τελ ελ Νταφάνε – και η άλλη η Ναύκρατις, λίγο μακρύτερα από το Νταμανχούρ. Και είναι οι Έλληνες μισθοφόροι που θα φέρουν στο θρόνο το φαραώ Άμασι, η βασιλεία του οποίου συμπίπτει με χρόνια μεγάλης ευημερίας για την Αίγυπτο. Αργότερα δε, ο φαραώ Ντζένερ θα έχει στο στρατό του 11.000 Έλληνες, οι οποίοι στη διένεξη γιου και πατέρα θα πάρουν το μέρος του γιου, κι έτσι ο Νεκτανεβώ Β΄ θα ανέλθει στην εξουσία.

          Για την περίοδο αυτή, σημειώνεται ως σημαντικό στοιχείο της επίδρασης του αιγυπτιακού πολιτισμού στον ελληνικό, πως η ελληνική θρησκεία κατά τον 6^ο και 5^ο αι. θα περιλάβει τη λατρεία πολλών αιγυπτιακών θεοτήτων, όπως του Άμμωνα, της Ίσιδας και του Όσιρι. Κι ας μη ξεχνάμε τα ταξίδια στη σοφή Νειλοχώρα σπουδαίων Ελλήνων όπως ο Ηρόδοτος και ο Πλάτωνας.

          Αναλυτικότερα, για την περίοδο της εισβολής των Περσών στην Αίγυπτο καταγράφεται από τον Αιγυπτιώτη Γ. Αρβανιτάκη πως οι Έλληνες με πολλή προθυμία έσπευσαν να υποστηρίξουν τους αγώνες των Αιγυπτίων για την ανεξαρτησία τους, ενώ σε όλες τις επαναστάσεις τους κατά του κατακτητή οι Αιγύπτιοι έλαβαν σοβαρή υποστήριξη από τους Έλληνες. Τα ονόματα των Αθηναίων στρατηγών Χαβρίου, Ιφικράτους, Διοφάντους, των Σπαρτιατών Αγησιλάου βασιλέως, Λαμίου Στρατηγού, του Ροδίου Μέντορος, κ.ά., κατέχουν λαμπρές σελίδες των εθνικών αιγυπτιακών αγώνων. Όταν ο Καμβύσης εκστράτευσε κατά της Αιγύπτου, βρήκε στα βορειοδυτικά σύνορα της χώρας Αιγυπτίους και Έλληνες υπό τον Ψαμμήτιχο Γ΄. Δυστυχώς όμως η χώρα υπέκυψε. Αλλά επί Αρταξέρξη Α΄ του Μακρόχειρος, ένα γνήσιο και ευγενές τέκνο της Αιγύπτου, ο Ίναρως, βασιλέας της Μαρέας, ύψωσε για πρώτη φορά το λάβαρο της επανάστασης (462 π.Χ.). Τον ακολούθησαν και άλλοι βασιλίσκοι του Δέλτα και κυρίως ο Αμνεταίος. Αλλά τις ελπίδες του στήριξε στην υποστήριξη των Ελλήνων και ιδίως των Αθηναίων, οι οποίοι με κάθε τρόπο ήθελαν να περιορίσουν την περσική δύναμη στην Ασία. Διακόσιες ελληνικές τριήρεις που είχαν ναυλοχηθεί περί την Κύπρο υπό το ναύαρχο Χαριτιμίδη έπλευσαν στην Αίγυπτο. Ο Χαριτιμίδης χωρίς αναβολή επιτέθηκε κατά του περσικού στόλου, τον οποίο και κατέστρεψε κυριολεκτικά και ανέπλευσε το Νείλο, όπου συνάντησε τους Αιγύπτιους επαναστάτες, με τους οποίους βάδισε προς τους νοτιότερα στρατοπεδευμένους Πέρσες, οι οποίοι είχαν έρθει από τη Μέμφιδα υπό τη στρατηγία του Σατράπη της Αιγύπτου Αχαιμένη και ανέρχονταν σε 300 χιλιάδες. Οι Πέρσες συντρίφθηκαν κατά κράτος στην περίφημη μάχη της Παμπρήμιδος και ο Ίναρως σκότωσε τον Αχαιμένη. Μετά τη νίκη, οι ελληνοαιγυπτιακές δυνάμεις ανέπλευσαν το Νείλο και έφθασαν στη Μέμφιδα, όπου είχαν καταφύγει οι περσικές φρουρές με τους λίγους φιλοπέρσες ιθαγενείς. Ο Χαριτιμίδης, μαθαίνοντας πως ισχυρός φοινικικός στόλος ανέπλεε κατά αυτού το Νείλο, έσπευσε να τον προϋπαντήσει και τον καταπόντισε, με 30 φοινικικά πλοία να βυθίζονται και 20 να αιχμαλωτίζονται. Η πολιορκία της Μέμφιδας δεν διάρκεσε πολύ και η πόλη αλώθηκε. Αλλά η ακρόπολη της, γνωστή ως ¨Λευκό Τείχος¨, άντεξε μέχρι να έρθουν από την Ασία δυνάμεις υπό το Μεγάβαζο. Κατόπιν σφοδρών συγκρούσεων, οι επαναστάτες αναγκάστηκαν να εκκενώσουν τη πόλη και να καταφύγουν στη νήσο Προσωπίτιδα. Ο Χαριτιμίδης είχε σκοτωθεί και ο Ίναρως συνέχιζε τον αγώνα βαριά τραυματισμένος. Η λεγόμενη αυτή νήσος ήταν ένα απλό κομμάτι του Δέλτα περικυκλωμένο από διώρυγες, τις οποίες κατείχαν τα ελληνικά πλοία. Ο Μεγάβαζος έκτρεψε το νερό, με αποτέλεσμα να ξεραθούν οι διώρυγες, τα πλοία να μείνουν στον πυλό και το περσικό πεζικό με έφοδο να καταλάβει το στρατόπεδο των επαναστατών το 454 π.Χ.. Ο τραυματισμένος Ίναρως με 6.000 Έλληνες κατέφυγε στην καλά οχυρωμένη Βίβλο, την οποία μη μπορώντας να καταλάβει ο Μεγάβαζος, δέχθηκε τους όρους του Ίναρου : Συγνώμη εν ονόματι του βασιλέως και υπόσχεση στους Έλληνες ότι θα σταλούν στις πατρίδες τους. Επιστρέφοντας όμως στα Σούσα, εξήγησε μεν στον Αρταξέρξη τα καθέκαστα τα οποία και αποδέχθηκε, αλλά η βασίλισσα Άμωτις με την επιμονή της κατόρθωσε να της παραδοθούν τελικά οι αιχμάλωτοι. Ο Ίναρως σταυρώθηκε, 50 Έλληνες φονεύτηκαν και οι υπόλοιποι φυγαδεύτηκαν από το Μεγάβαζο… Λίγο μετά την πτώση της Προσωπίτιδας 50 αθηναϊκές τριήρεις πλέοντας προς την Αίγυπτο για να αντικαταστήσουν τμήματα του στόλου, έχοντας άγνοια των συμβάντων, στάθμευσαν στο ακρωτήριο Μενδήσιον, δεχόμενοι αιφνιδιαστική επίθεση από τους Πέρσες στην ξηρά και τους Φοίνικες στη θάλασσα, με αποτέλεσμα οι περισσότερες να καταστραφούν και ελάχιστες να διαφύγουν. Αυτό υπήρξε και το τέλος της μεγάλης εκστρατείας των Αθηναίων και των συμμάχων τους στη Χώρα του Νείλου, μια εκστρατεία που μπορεί να μην είχε αίσιο τέλος, αλλά και απασχόλησε ολόκληρο το περσικό δυναμικό μένοντας ανενόχλητες οι ελληνικές πόλεις και ο Αρταξέρξης συνειδητοποίησε την πολεμική αξία των Αθηναίων, οι ηρωισμοί και οι θυσίες των οποίων στην Αίγυπτο παρέμειναν στη μνήμη των μεταγενεστέρων, με τον Πλάτωνα στον ¨Μενεξένο¨ να τους αναφέρει τιμητικά ανάμεσα στους πρωτεργάτες της ελευθερίας των Ελλήνων.

          Με το κύλισμα του χρόνου, κατόπιν θα πάει στην Αίγυπτο ο Αλέξανδρος, που χρίστηκε Φαραώ το 332 π.Χ. και τον οποίο δέχθηκαν οι Αιγύπτιοι ως απελευθερωτή της χώρας τους από τη μισητή δυναστεία των Περσών. Ακολουθούν οι τρεις λαμπροί αιώνες της Πτολεμαϊκής εποχής, όταν η Αίγυπτος, με πρωτεύουσα την Αλεξάνδρεια, μεταμορφώνεται σε μια ακτινοβολούσα εστία ελληνικού πνεύματος, εφάμιλλη με εκείνη της κλασικής εποχής του Περικλή.

          Και το τέλος των ελληνοαιγυπτιακών σχέσεων στην αρχαιότητα έρχεται το 30 π.Χ. με το θάνατο της Κλεοπάτρας Ζ΄ και την κατάκτηση της Αιγύπτου από τους Ρωμαίους.

 

Ν.ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ

 

ΣΤΟ ΚΑΛΟ ΚΥΡΙΑ ΜΑΡΩ ΦΙΛΙΠΠΟΥ

Στις 13 του Αυγούστου του 2022, με το ολόγιομο φεγγάρι να καθρεπτίζεται σε Μεσόγειο και Νείλο, έφυγε για το μεγάλο αιγυπτιώτικο ταξίδι η αγαπημένη φίλη – που τόσο θύμιζε τη συνονόματη νονά μου – Μάρω Φιλίππου, μια μορφή γλυκιά και προσηνής, μια γνήσια Αιγυπτιώτισσα λογία.

Η Μάρω Φιλίππου, το γένος Σωτηροπούλου, γεννήθηκε στην Αίγυπτο και έζησε στο Καφρ ελ Ζαγιάτ, το ¨χωριό¨ της όπως συνήθιζε να το αποκαλεί.

Σπούδασε μουσική σε Αλεξάνδρεια και Αθήνα. Διπλωματούχος του Εθνικού Ωδείου Αθηνών, δίδαξε επί πολλά χρόνια πιάνο και θεωρητικά της μουσικής. Ασχολήθηκε επίσης ιδιαίτερα με τη μουσική αγωγή της νηπιακής ηλικίας, διοργάνωσε μουσικές ακροάσεις, καθώς και πολλές μαθητικές συναυλίες με συγκεκριμένη θεματολογία.

Εγκαινίασε τη συγγραφική της δραστηριότητα τη δεκαετία του ΄50 αρθρογραφώντας για λογοτεχνικά και πολιτιστικά κυρίως θέματα σε ελληνικές και γαλλικές εφημερίδες και περιοδικά της Αλεξάνδρειας και της Αθήνας

          Μετά την εγκατάσταση της στην ελλαδική πρωτεύουσα, εργάστηκε παράλληλα ως επιμελήτρια και μεταφράστρια. Συνεργαζόμενη με τις εκδόσεις ¨Κέδρος¨, από το 1990 είχε μεταφράσει πάνω από 17 βιβλία – μεταξύ των οποίων και ένα μουσικό λεξικό – ενώ είχε συγγράψει και εκδώσει ιστορικές μελέτες που αφορούν την Αίγυπτο, όπως ¨Οι χαμένες μουσικές της Αιγύπτου¨, ¨Τα ταξίδια του Ρόδου και του Σκαραβαίου¨, ¨Χοροί στην Κοιλάδα του Νείλου¨, κ.ά.

          Μέλος της Πολιτιστικής Επιτροπής του Συνδέσμου Αιγυπτιωτών Ελλήνων, έδωσε πολλές και σημαντικές διαλέξεις ήδη από το 1992 με τη ¨Μουσική Αλεξάνδρεια στη δεκαετία του ΄50 : Αλεξάντερ Πλότνικοφ¨.

          Σε όλους όσοι τη γνωρίσαμε και την αγαπήσαμε θα λείψει πραγματικά…

Ν.ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ

 

ΕΝΑ ΑΙΓΥΠΤΙΑΚΟ ΟΡΟΣΗΜΟ ΜΕΤΑΤΡΕΠΕΤΑΙ ΣΕ 

ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ ΠΟΛΥΤΕΛΕΙΑΣ

 

Η αιγυπτιακή κυβέρνηση εργάζεται για να επαναχρησιμοποιήσει το ¨Συγκρότημα Ταχρίρ¨, το πιο διάσημο κυβερνητικό κτίριο στην καρδιά του Καΐρου – και συγκεκριμένα στην πλατεία Ταχρίρ – προκειμένου να επωφεληθεί από αυτό σε πολλά επίπεδα.

Στις 6/12/2021 μια κοινοπραξία διεθνών επενδυτών, συμπεριλαμβανομένων των Oxford Capital Group, Global Ventures Group και Al Otaiba Investments, υπέγραψε συμφωνία με το Sovereign Fund of Egypt, με επικεφαλής τον Υπουργό Σχεδιασμού και Οικονομικής Ανάπτυξης Hala al-Saeed, για την ανάπτυξη και την επαναχρησιμοποίηση του κτιρίου.

Η στρατηγική του Sovereign Fund για αυτό το έργο περιλαμβάνει τη μετατροπή του κτιρίου σε αναπτυξιακό κτίριο μικτής χρήσης (ξενοδοχείο, εμπορικό κέντρο, επιχειρηματικό κέντρο), σε αρμονία με τη φύση και τις αναπτυξιακές προσπάθειες που αναλαμβάνει το κράτος στο κέντρο της πρωτεύουσας και στο Χεδιβικό Κάιρο

Το Sovereign Fund of Egypt είναι υπεύθυνο για την προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων στη χώρα και την προώθηση κοινών επενδύσεων σε κρατικά περιουσιακά στοιχεία για τη μεγιστοποίηση της αξίας τους και την υποστήριξη της αιγυπτιακής οικονομίας. Ιδρύθηκε το 2018 και διοικείται ανεξάρτητα από ειδικούς του χρηματοοικονομικού και επιχειρηματικού τομέα σύμφωνα με ειδικό νόμο που επιτρέπει τη σύσταση επενδυτικών συνεργασιών.

Σύμφωνα με την  Oxford Capital Group, το σχέδιο ανάπτυξης του Συγκροτήματος Ταχρίρ περιλαμβάνει την αλλαγή του ονόματος του κτιρίου σε Cairo House και τη μετατροπή του σε πολυτελές ξενοδοχείο και ένα έργο μικτής χρήσης, με επενδύσεις που ξεπερνούν τα 200 εκατομμύρια δολάρια, το οποίο οι κατασκευαστές περιέγραψαν ως ¨καταλύτη για ένα επανασχεδιασμένο κέντρο του Καΐρου¨ και για μελλοντικές επενδύσεις στην αιγυπτιακή οικονομία.

Το Cairo House θα περιλαμβάνει πάνω από 450 πολυτελή ξενοδοχειακά δωμάτια και διαμερίσματα με υπηρεσίες, πολλούς χώρους εστίασης και ψυχαγωγίας παγκόσμιας κλάσης και πάνω από 85.000 τ.π. χώρο συσκέψεων και εκδηλώσεων, συμπεριλαμβανομένου του μεγαλύτερου χώρου του Καΐρου στον τελευταίο όροφο.

Οι επενδυτές επιδιώκουν επίσης να κατασκευάσουν ένα δομικό περίπτερο λωτού, έναν εσωτερικό-εξωτερικό χώρο ειδικών εκδηλώσεων και γάμων, ο οποίος θα παρέχει επιπλέον 15.000 τ.π. χώρου συνεδριάσεων.

Το  Συγκρότημα Ταχρίρ είναι ένα από τα παλαιότερα κτίρια στο κέντρο του Καΐρου. Χτίστηκε στα μέσα του περασμένου αιώνα για να συγκεντρώνει κυβερνητικά τμήματα σε ένα μέρος. Αποτελείται από ένα τεράστιο κτίριο χτισμένο σε έκταση 28.000 τ.μ, ύψους 55μ. και περιλαμβάνει 14 ορόφους με 1.356 δωμάτια.

Στις 12/4/ 2021, το  αιγυπτιακό Υπουργείο Σχεδιασμού ανακοίνωσε την εκκένωση του συγκροτήματος στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την εφαρμογή του αναπτυξιακού του σχεδίου. Ο Soheir Hawass, καθηγητής αρχιτεκτονικής και αστικού σχεδιασμού στο Πανεπιστήμιο του Καΐρου, δήλωσε πως το Συγκρότημα Ταχρίρ είναι ένα κτίριο πολιτιστικής κληρονομιάς σύμφωνα με τον ισχύοντα νόμο, βάσει του οποίου το κτίριο απολαμβάνει μεσαίου επιπέδου προστασίας, πράγμα που σημαίνει ότι το σχέδιο ανάπτυξης πρέπει να διατηρήσει τις προσόψεις του κτιρίου ως έχουν, αποκαθιστώντας το στο αρχικό τους σχήμα. Εσωτερικά, υπάρχει ένας βαθμός ευελιξίας για αλλαγές ώστε να αυξηθεί η απόδοση του για να εκτελέσει τη νέα του λειτουργία, όποια κι αν είναι αυτή, αλλά και εντός ορίων. Ο Hawass σημείωσε επίσης ότι το κτίριο χτίστηκε από τον αρχιτέκτονα Mohamed Kamal Ismail, έναν από τους πρωτοπόρους της αιγυπτιακής αρχιτεκτονικής κατά το πρώτο μισό του 20ου αιώνα. Η απόφαση κατασκευής του συγκροτήματος υπογράφηκε το 1949 από τον βασιλιά Φαρούκ και στόχος της ήταν να συγκεντρώσει κυβερνητικά τμήματα σε ένα μέρος για να αποτελέσει το πρώτο συγκρότημα υπηρεσιών στη Μέση Ανατολή εκείνη την εποχή. Η φύση του σχεδιασμού του κτιρίου είναι κατάλληλη για επένδυση, είτε ως ξενοδοχείο, είτε ως διοικητικό κέντρο, λόγω της έκτασής και του αριθμού των δωματίων του, καθώς και της παρουσίας ενός κενού στη μέση του, το οποίο αποτελεί σημαντικό στοιχείο στα ξενοδοχειακά έργα. Τόνισε τέλος, πως το κτίριο είναι ένα από τα ορόσημα της πλατείας Ταχρίρ και αποτελεί μέρος της ιστορίας της. Η επανατοποθέτησή του θα οδηγήσει στη βελτίωση της ποιότητας της περιοχής στο πλαίσιο του σχεδίου ανάπτυξης όλων των κτιρίων εκεί.

Από το 2013, η αιγυπτιακή κυβέρνηση έχει αναλάβει ένα έργο για την ανάπτυξη του  Χεδιβικού Καΐρου, μιας περιοχής που βρίσκεται ανάμεσα στις πλατείες Ταχρίρ και Όπερα στο κέντρο της πόλης, καθώς και σε ορισμένες γύρω πλατείες. Το έργο περιλαμβάνει την αποκατάσταση των εξωτερικών προσόψεων του θεάτρου της Βασιλικής Όπερας με τρόπο παρόμοιο με τις αρχικές προσόψεις του παλαιού κτίσματος. Το έργο στοχεύει επίσης να αποκαταστήσει τις προσόψεις των αρχικών κτιρίων στο κέντρο της πόλης, να ενοποιήσει τις προσόψεις των ακινήτων και να φωτίσει ορισμένα χαρακτηριστικά κτίρια τη νύχτα για να αναδείξουν το μοναδικό αρχιτεκτονικό τους στυλ.

Ο Bassem Halaka, επικεφαλής του Γενικού Συνδικάτου Εργαζομένων στον Τουρισμό, ανέφερε πως το Συγκρότημα Ταχρίρ είναι ένα από τα παλαιότερα στην Αίγυπτο που έχει μεγάλη ιστορία και άφησε ένα μεγάλο αποτύπωμα στο μυαλό των ανθρώπων. Η μετατροπή του σε τουριστικό ξενοδοχείο θα προσθέσει πολλά στον τουριστικό τομέα, καθώς βρίσκεται στην πιο διάσημη πλατεία της Αιγύπτου. Οι τουρίστες προτιμούν πάντα να μένουν κοντά στο Νείλο και η περιοχή του κέντρου της πόλης είναι γεμάτη από ξενοδοχεία διαφορετικών επιπέδων. Αλλά το Συγκρότημα Ταχρίρ θα έχει ένα επιπλέον πλεονέκτημα, δεδομένου ότι έχει μεγαλύτερη χωρητικότητα και επιτρέπει τη διεξαγωγή όλων των ειδών των εκδηλώσεων στον ίδιο χώρο, κάτι που θα εξυπηρετήσει περαιτέρω τον τουριστικό τομέα.

 

Πηγή : ¨Al Monitor¨, Κάιρο 6/7/2022

Ν.ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ

 

ATHANASIOS JOHN TRAIKOS

Ο Αιγυπτιώτης Διεθνής Παίκτης του Κρίκετ

 

          Από το νέο βιβλίο μου ¨Λησμονημένοι Έλληνες¨ (εκδ. Αγγελάκη, Αθήνα 2020) αντιγράφουμε τα εξής :

 

Γεννήθηκε στο Ζαγαζίκ στις 17/5/1947. Ο πατέρας του Τρύφωνας πήγε το 1912 από τη Λήμνο στην Αίγυπτο για να εργαστεί στην επιχείρηση του θείου του, ενώ η μητέρα του ήταν από την Κάλυμνο.

Το Σεπτέμβριο του 1948 η οικογένεια μετανάστευσε στο Fort Victoria της Νότιας Ροδεσίας. Ως παιδί τον φώναζαν Νάσο, αλλά όταν πήγε στο πανεπιστήμιο υιοθέτησε το όνομα Τζων. Ο Τράικος ξεκίνησε να παίζει κρίκετ με προπονητή τον Neil Jardine και κατόπιν στο Natal University με τον σπουδαίο Νοτιοαφρικανό all-rounder Trevor Goddard. Η πρόοδος του ως offspiner ήταν ταχύτατη. Επιλέχτηκε για την περιοδεία των πανεπιστημίων της Ν. Αφρικής στην Αγγλία το 1967 και έκανε το ντεμπούτο του στην πρώτη κατηγορία για τη Ροδεσία εναντίον της Τρανβάαλ Β στο Salisbury το 1968. Το Φεβρουάριο του 1970 έκανε το Test Match ντεμπούτο του με την ομάδα κρίκετ της Ν. Αφρικής εναντίον της Αυστραλίας στο Ντέρμπαν. Όσοι γνωρίζουν έστω και ελάχιστα περί του κρίκετ, ξέρουν πως εκείνη η ομάδα της Ν. Αφρικής που διέλυσε την Αυστραλία με 4-0 ήταν από τις καλύτερες όλων των εποχών. Δυστυχώς για τον Τράικο, λίγο μετά η Ν. Αφρική αποκλείστηκε από το παγκόσμιο κρίκετ λόγω του απαρτχάιντ, οπότε και σταμάτησε η διεθνής του καριέρα μέχρι το 1980 όταν η Ροδεσία έγινε Ζιμπάμπουε.

Με την ανεξαρτησία της Ζιμπάμπουε, ο Τράικος συνέχισε να παίζει γι΄ αυτήν στα ICC Trophy Tournaments του 1982, 1986 και 1990, ενώ την εκπροσώπησε στο Cricket World Cup του 1983. Η Ζιμπάμπουε τέθηκε στο Test Status το 1992 και ο Τράικος επιλέχτηκε για το εναρκτήριο Test Mach της χώρας στο Χαράρε εναντίον της Ινδίας, όπου και διακρίθηκε (5 for 86 in 50 overs).

Ο Τράικος, ένας πειθαρχημένος και ακριβής offspiner αποτελεί ένα από τα πιο ασυνήθιστα μέλη του παγκοσμίου κρίκετ, αφού είναι ένας από τους ελάχιστους παίκτες που έπαιξε σε υψηλό επίπεδο για περισσότερες από μία χώρες, ενώ το κενό μεταξύ του 1970 που έπαιζε με τη Ν. Αφρική και του 1992 που ξανάπαιξε με τη Ζιμπάμπουε, αποτελεί ρεκόρ. Το δε 1992, παρά την ηλικία του, παρέμενε μακράν ο καλύτερος offspiner της Ζιμπάμπουε και ένας από τους καλύτερους στον κόσμο. H διεθνής σταδιοδρομία του σταμάτησε όταν επαγγελματικές δεσμεύσεις δεν του επέτρεψαν να συμμετάσχει στην περιοδεία στο Πακιστάν το 1993-94.

Το 1997 για πολιτικούς λόγους έφυγε από τη Ζιμπάμπουε και εγκαταστάθηκε με την οικογένεια του στην Αυστραλία.

 

Ν.ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ

 

ΤΡΙΑ ΑΡΧΑΙΟ-ΑΙΓΥΠΤΙΑΚΑ ΕΠΙΤΡΑΠΕΖΙΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ

 

Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι δεν περνούσαν όλο το χρόνο τους δουλεύοντας, κτίζοντας πυραμίδες ή κάνοντας προετοιμασίες για τη μετά θάνατον ζωή. Τους άρεσε επίσης να παίζουν πολλά επιτραπέζια παιχνίδια και ειδικά στους ενήλικες.

Όλα σχεδόν τα επιτραπέζια παιχνίδια τους παίζονταν με αρχαίες αιγυπτιακές εκδόσεις ζαριών, κι αυτό γιατί κατά βάση ήταν όλα τυχερά παιχνίδια και για τους αρχαίους Αιγυπτίους, το στοιχείο της τύχης συμβόλιζε ότι η μοίρα τους ήταν στα χέρια των θεών.

Ας δούμε λοιπόν τρία από αυτά :

 

Το Mehen είναι ένα αρχαίο αιγυπτιακό παιχνίδι, αναφορές στο οποίο έχουν βρεθεί ήδη κατά την προδυναστική περίοδο, πριν από το 3100 π.Χ. Το παιχνίδι αποτελείται από μια σπείρα σε σχήμα κουλουριασμένου φιδιού με το κεφάλι του στο κέντρο του δίσκου. Το όνομα Mehen, μπορεί να αναφέρεται στη σπειροειδή μορφή του παιχνιδιού ή στην αναπαράσταση του από τον αιγυπτιακό θεό-φίδι Mehen.

Το παιχνίδι έπαψε να χρησιμοποιείται μετά το τέλος του Παλαιού Βασιλείου, περίπου το 2300 π.Χ. Εκτός από την Αίγυπτο, είναι γνωστό ότι το Mehen παιζόταν επίσης στην Κύπρο και στην Ιορδανία, κοντά στην περιοχή της Νεκράς Θάλασσας, καθώς δείγματα του βρέθηκαν σε ορισμένες τοποθεσίες εκεί.

Το Mehen ήταν πολύ διαφορετικό από άλλα αρχαιο-αιγυπτιακά παιχνίδια, αφού ήταν ένα παιχνίδι πολλών παικτών, έως και έξι. Οι αρχικοί κανόνες του είναι άγνωστοι. Δείγματα του πάντως έχουν βρεθεί μαζί με έξι κομμάτια σε σχήματα σκύλων, ιπποπόταμων και συνηθέστερα, λιονταριών, καθώς και με στρογγυλές μπάλες, η χρήση των οποίων είναι ασαφής. Ο αριθμός των κελιών στο πηνίο του πίνακα του παιχνιδιού κυμαινόταν από 40 έως 400. Φαίνεται ότι ο αριθμός των κελιών δεν επηρέαζε τους κανόνες του. Το πλήρες σετ του Mehen απεικονίζεται σε ένα σχέδιο στο Μασταμπά του Hesy στη Σακκάρα.

Αν και μετά το Παλαιό Βασίλειο αντικαταστάθηκε από άλλα παιχνίδια, θεωρείται πως δεν εξαφανίστηκε εντελώς. Το 1925 μάλιστα, ο Reginald Davies, Βρετανός αποικιοκράτης στο Σουδάν, κατέγραψε ένα παιχνίδι με τίτλο Lib El Merafib (Το Παιχνίδι της Ύαινας), το οποίο έπαιζαν οι Kababish του Βορείου Σουδάν, που μοιάζει πολύ με το Mehen, αφού παίζονταν σε ένα σπιράλ με όλα τα κομμάτια να χρειάζονται να φτάσουν στο πηγάδι στο κέντρο και στη συνέχεια να τα τρώει μια ύαινα κατά την επιστροφή τους.

Το Senet είναι ένα αρχαιο-αιγυπτιακό παιχνίδι με δίσκους από τα παλαιότερα στον κόσμο και χρονολογείται στην 1η Δυναστεία, περίπου το 3100 π.Χ. Πολλοί πίνακες παιχνιδιών Senet έχουν βρεθεί σε διάφορους αιγυπτιακούς τάφους, συμπεριλαμβανομένου του τάφου του Τουταγχαμών. Το Senet δεν παιζόταν μόνο στην Αίγυπτο, αλλά και σε άλλες χώρες του Λεβάντε και της Μεσογείου, όπως το Ισραήλ, ο Λίβανος και η Κύπρος, όπου έχουν βρεθεί δείγματα του.

Ο σκοπός του παιχνιδιού είναι μια προσπάθεια όλα τα κομμάτια να βγουν από το ταμπλό πριν από αυτά των αντιπάλων. Οι αρχικοί κανόνες του είναι άγνωστοι, αλλά έχουν αναπτυχθεί μερικές διαφορετικές ανακατασκευές βασισμένες σε σχέδια τάφων, θραύσματα επιγραφών και ιερογλυφικά σχέδια επί του ίδιου του πίνακα του παιχνιδιού. Οι περισσότερες ανακατασκευές από ιστορικούς δεν το κάνουν ένα συναρπαστικό παιχνίδι και είναι πολύ απλοϊκές, κάτι που είναι πραγματικά δύσκολο να πιστέψουμε λαμβάνοντας υπόψη τη μεγάλη δημοτικότητα του κατά την αρχαιότητα.

 

Το Aseb είναι η αιγυπτιακή έκδοση του αρχαίου παιχνιδιού της Μέσης Ανατολής που ονομάζεται ¨Το Παιχνίδι των 20 Τετραγώνων¨. Σύμφωνα με ορισμένους ιστορικούς, το αιγυπτιακό όνομα του ήταν Tjau, το οποίο στην αρχαία αιγυπτιακή αργκό σήμαινε ¨το πήρα¨ ή ¨μπίνγκο¨, αλλά άλλοι ισχυρίζονται ότι αυτό το όνομα είναι λάθος. Το Aseb σχετίζεται με το ¨Βασιλικό Παιχνίδι του Ουρ¨ στις πιο αρχαϊκές μορφές του και πιθανότατα έφτασε στην Αίγυπτο από τη Σουμερία, κατά τη 17η Δυναστεία. Εκδόσεις του Aseb έχουν βρεθεί στην Αίγυπτο, το Σουδάν, την Κρήτη, ακόμη και την Ινδία.

Είναι ένα παιχνίδι-αγώνας, στην ίδια κατηγορία με το Senet, αλλά πολύ πιο γρήγορο και απλούστερο, ενώ οι αρχικοί κανόνες του παραμένουν άγνωστοι.

 

Ν.ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ

 

ΕΝΑ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΧΩΡΙΣ ΤΟΝ ΔΑΚΗ ΜΑΣ…

Στη σπάνια φώτο ο Δάκης με τον αείμνηστο μαέστρο 

Μάνο Θεοδούλου στο ¨L΄ Aiglon¨ το 1961

          Ο Βρασίδας Χαραλαμπίδης, γνωστός ως Δάκης,  γεννήθηκε το 1943 και μεγάλωσε στην Αλεξάνδρεια. Πήγε γυμνάσιο στο Scotch School και κατόπιν στο Saint George, ενώ έκανε και κάποια μαθήματα φωνητικής μουσικής με την Αιγυπτιώτισσα υψίφωνο Καλλιόπη Αντίππα.

          Ξεκίνησε, ερασιτεχνικά στην Αίγυπτο και συγκεκριμένα στο ¨Aiglon¨, τραγουδώντας γαλλικά και ιταλικά τραγούδια. Η πρώτη επαγγελματική δουλειά του ήταν στο ¨Ακρόπολις¨ του Καΐρου. Πηγαίνοντας για διακοπές στην Ελλάδα και λέγοντας για χάρη ενός φίλου σ΄ ένα μαγαζί ένα γαλλικό τραγούδι, τον ακούει ο ιδιοκτήτης του κέντρου ¨Αργώ¨ και τον προσλαμβάνει. Ακολούθησαν εμφανίσεις στα κρουαζιερόπλοια ¨Ελληνίς¨ και ¨Αυστραλίς¨, για να σημειώσει κατόπιν ιδιαίτερη επιτυχία στην ¨Αθηναία¨, στα ¨Αστέρια¨ της Γλυφάδας και στο ¨Galaxy Bar¨ του Χίλτον.

          Έτσι κάπως κύλησε η καριέρα του Δάκη, με εμφανίσεις σε κέντρα, συναυλίες, διεθνή φεστιβάλ, τηλεόραση και ραδιόφωνο, γνωρίζοντας πολλές επιτυχίες, με τραγούδια σαν το ¨Τόσα καλοκαίρια¨, ¨Εκείνο το πρωί στην Κηφισιά¨, ¨Τσάι με λεμόνι¨, ¨Μια σου λέξη¨, ¨Mamy blue¨, ¨Tu veux tu veux pas¨, κ.ά. Μάλιστα, είχε λάβει μεταξύ άλλων μέρος και στη 2^η Ολυμπιάδα Τραγουδιού του 1969 με το τραγούδι του Κ. Ξενάκη ¨Έρωτα μου παντοτινέ¨, καθώς και στην ταινία ¨Ορατότης μηδέν¨ του Ν. Φώσκολου με δύο συνθέσεις του Μίμη Πλέσσα.

          Ο Δάκης, ηχογράφησε το 1968 τον πρώτο του δίσκο στα ελληνικά, είχε πάνω από 35 δίσκους στο ενεργητικό του, ενώ είχε συνεργαστεί με μεγάλους συνθέτες όπως οι Πλέσσας, Σπανός, Κατσαρός, Χατζής και τραγουδιστές σαν τη Μαρινέλλα, την Αλεξίου, τον Πάριο, τη Βίσση, κ.ά.

          Συμμετείχε σε συναυλίες των Rolling Stones, Aznavour, Dalida, Dassin και Ντέμη Ρούσσου, με τον οποίο ήταν ξαδέλφια.

          Ταξίδεψε στα αιγυπτιώτικα ουράνια πεδία στις 29/5/2022…

 

Ν.ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ

 

ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΑΞΙΩΜΑΤΟΥΧΩΝ ΣΕ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΑΙΓΥΠΤΟ

 

Στη σπάνια φώτο δεξιά ο Κυβερνήτης Αλεξανδρείας Χουσεΐν Σάμπρο Πασάς και δεξιά 

ο Αιγύπτιος Πρέσβης στην Αθήνα Σίρρυ Ομάρ Βέης στην αίθουσα δεξιώσεων 

της Αιγυπτιακής Πρεσβείας στην ελληνική πρωτεύουσα

Εκτός από τις μακροχρόνιες διπλωματικές σχέσεις Ελλάδος – Αιγύπτου και τις ένθεν και ένθεν επισκέψεις πολιτικών σε υψηλότατο και υψηλό επίπεδο, μακροχρόνιες είναι και οι επισκέψεις λοιπών αξιωματούχων σε επίπεδο περιφερειών και δήμων, με δημάρχους και κυβερνήτες να επισκέπτονται τις δύο χώρες αντίστοιχα.

Έτσι, ως παράδειγμα μπορούμε να αναφέρουμε την αδελφοποίηση Αλεξάνδρειας – Θεσσαλονίκης που έλαβε χώρα στις 12/7/1993 επί δημαρχίας Κωνσταντίνου Κοσμόπουλου, την επίσκεψη του Δημάρχου Πτολεμαΐδας Γρηγόρη Τσιούμαρη στον Κυβερνήτη Αλεξανδρείας Στρατηγό Αντέλ Αλί Λαμπίμπ το 2008, την επίσκεψη του Δημάρχου Αθηναίων Νικήτα Κακλαμάνη στον Κυβερνήτη Αλεξανδρείας Γκελ Αντέλ Λαμπίμπ το 2010 όταν και πραγματοποιήθηκε η τελετή μετονομασίας σε οδό ¨Κ. Καβάφη¨ του δρόμου όπου έζησε ο μεγάλος Αλεξανδρινός ποιητής και την επίσκεψη του Κυβερνήτη Αλεξανδρείας Χάνυ ελ Μεσσίρυ στον Δήμαρχο Θεσσαλονίκης Γιάννη Μπουτάρη το 2015.

Μια από τις παλαιότερες επισκέψεις Κυβερνήτη Αλεξανδρείας στην Ελλάδα που έχουμε υπόψη μας είναι αυτή του Χουσεΐν Σάμπρι Πασά το Μάρτιο του 1938 επί δημαρχίας Κωνσταντίνου Κοτζιά, όταν και έγινε δεκτός από το Βασιλέα Γεώργιο, ο οποίος του απένειμε τη Μεγάλη Ταινία του Φοίνικος.

Τέλος, ας μη ξεχνάμε πως διετέλεσαν Δήμαρχοι οι Αιγυπτιώτες Εμμανουήλ Μπενάκης Αθηναίων, Φραγκούλης Κορτέσης Ίου και Ιωάννης Καρτάλης Παγασών.

 

Ν.ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ