ΤΑ ΚΑΛΟΥΤΑΚΙΑ ΤΡΑΓΟΥΔΑΝ ΤΟ ¨ΣΟΥΔΑΝ¨

 

          Οι ηθοποιοί Άννα (1918-2010) και Μαρία Καλουτά (1916-2006), οι σπουδαίες αυτές πρωταγωνίστριες του μουσικού θεάτρου, που έμειναν γνωστές από την πρώτη εμφάνιση τους στο σανίδι το 1926 ως ¨Καλουτάκια¨, επισκέφθηκαν αρκετές φορές το Σουδάν, αφήνοντας στους εκεί Έλληνες όμορφες αναμνήσεις, όπως το 1936 και το 1946-1948, ενώ το 1952 ηχογραφούν το τραγούδι ¨Σουδάν¨ σε μουσική και στίχους του Αιγυπτιώτη Λάμπη Πασχαλίδη.

          Ας θυμηθούμε λοιπόν τους στίχους του, κι ας ταξιδέψουμε νοερά στην πολύπαθη χώρα που με περισσή αγάπη φιλοξένησε τους προγόνους μας :

 

Σουντάνι, Σουντάνι, Σουδάν,

τα νερά του Νείλου σου καθώς κυλάν

τις λαχτάρες κάθε μαύρου τραγουδάν.

Σουντάνι, Σουντάνι, Σουδάν,

τα νερά σου απ΄ άκρη σ΄ άκρη πλημμυράν

από πίκρες κι από δάκρυα Σουδάν

σαν μονότονο ρεφρέν μοιρολογάν.

Σουντάνι, Σουντάνι, Σουδάν,

τα ρηχά νερά του Νείλου σαν μετράν

όσοι παν

στο Σουδάν

τις αγάπες και τις λύπες δεν ξεχνάν

τραγουδάν

λαχταράν

να γυρίσουν πάλι στο Σουδάν.

Σουντάνι, Σουντάνι, Σουδάν.

 

Ν.ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ

 

ΑΙΓΥΠΤΙΩΤΕΣ ΚΑΙ ΚΑΒΑΛΑ

Η πλατεία Φουάτ τη δεκαετία του ΄60 

με το ταφικό μνημείο της μητέρας του Μωχάμεντ Άλη

Το 1932 ιδρύθηκε στην Αθήνα ο ¨Ελληνο-Αιγυπτιακός Σύνδεσμος¨ με σκοπό, μεταξύ άλλων, την ανάπτυξη των υφισταμένων φιλικών δεσμών μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου. Στο Διοικητικό του Συμβουλίου μετέχουν γνωστά ονόματα όπως οι Αντώνης Μπενάκης, Στέφανος Δέλτα, Δημ. Αιγινίτης και Ζαχαρίας Παπαντωνίου, ενώ πρώτος πρόεδρος του είναι ο Πρόεδρος του Ερυθρού Σταυρού Ιω. Αθανασάκης.

Σε ενέργειες από το 1933 του Συνδέσμου και των Αιγυπτιωτών οφείλεται ο εξωραϊσμός της πλατείας και το στήσιμο το 1934 του μπρούτζινου έφιππου αγάλματος του Μωχάμεντ Άλη μπροστά στο σπίτι του στην Καβάλα. Για το σκοπό αυτό η Ελληνική Κοινότητα Καΐρου προσέφερε 200 λίρες.

Ο Μωχάμεντ Άλη υπήρξε μία από τις σπουδαιότερες πολιτικές προσωπικότητες του 19^ου  αι., έχοντας βαθιές διασυνδέσεις με την Ελλάδα, καθώς γεννήθηκε και ανδρώθηκε στην Καβάλα όπου και πρωτοδιακρίθηκε, ξεκινώντας μια καριέρα που τον έφερε να γίνει βαλής της Αιγύπτου και τελικά ημιανεξάρτητος ηγεμόνας αυτής το 1805. Έτσι, ένα από τα σπουδαιότερα αξιοθέατα που μπορεί κανείς στην πόλη το σπίτι στο οποίο μεγάλωσε, γνωστό στις μέρες μας ως ¨Κονάκι του Μεχμέτ Αλή¨ ή ¨Οικία Μωχάμετ Άλη¨. Υπολογίζεται ότι έζησε εκεί μέχρι και τα 30 του χρόνια, μέχρι που του ανατέθηκε να πάει στην Αίγυπτο, ώστε να συμβάλλει στην άμυνα εναντίον των Γάλλων του Ναπολέοντα.

        Μπροστά του, διαμορφώθηκε η πλατεία Μωχάμεντ Άλη το διάστημα, όπου σήμερα στέκεται το άγαλμα του, φιλοτεχνημένο στο Παρίσι από τον διάσημο γλύπτη Κωνσταντίνο Δημητριάδη κατά παραγγελία της ελληνικής παροικίας στην Αίγυπτο, που το δώρισε στη συνέχεια στον δήμο της Καβάλας. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι και η τέως βασιλική οικογένεια της Αιγύπτου απέδιδε ιδιαίτερη πολιτισμική αξία στο Κονάκι του Μωχάμεντ Άλη. Έτσι, όταν χρειάστηκαν επισκευές και ευρύτερες εργασίες αποκατάστασης τον 19^ο  αιώνα δόθηκε στην Καβάλα ειδική χρηματοδότηση από το αιγυπτιακό κράτος. Επιπλέον, το οίκημα διαθέτει έναν μεγάλο κήπο, όπου σώζεται μέχρι και σήμερα κομμάτι από τον τάφο της μητέρας του Μεχμέτ Αλή, Ζεϊνέμπ χανούμ, η οποία έχει κι εκείνη τη δική της σχέση με την Καβάλα, καθώς ήταν είτε κόρη, είτε αδερφή του Οθωμανού τσορμπασί (κυβερνήτη) της.

Η πλατεία Φουάτ το 1939

          Τη δεκαετία του ΄30, για να προστατευτούν τα συμφέροντα των Ελλήνων που ζούσαν στην Αίγυπτο – υποθέτουμε κατά το 1937 με τη Συνθήκη του Μοντρέ που κατάργησε τις διομολογήσεις – η πλατεία της Καβάλας μετονομάστηκε σε πλατεία Φουάτ από το όνομα του βασιλέως της Αιγύπτου Φουάτ Α΄, ο οποίος ήταν δισέγγονος του Μωχάμεντ Άλη και είχε πεθάνει το 1936. Γι΄ αυτό ίσως, το 1938 η πλατεία μετονομάστηκε σε πλατεία Στυλιανού Μαυρομιχάλη, χωρίς όμως επί της ουσίας να αλλάξει κάτι, αφού η ονομασία αυτή δεν επικράτησε και η κεντρική πλατεία της Καβάλας συνέχισε να καλείται πλατεία Φουάτ. Το 1967 ο τότε δήμαρχος Ευ. Ευαγγελίου, θεώρησε απαράδεκτο – ελέω δικτατορίας – η κεντρική πλατεία να φέρει αιγυπτιακή ονομασία και παράλληλα να φιλοξενεί στο κέντρο της το μνήμα της μητέρας του Μωχάμεντ Άλη, κατεδάφισε το μνημείο και τη μετονόμασε σε πλατεία Ελευθερίας.

 

Ν.ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ

 

 

ΟΙ ΑΙΓΥΠΤΙΩΤΕΣ ΠΛΑΪ ΣΤΟΥΣ ΑΙΓΥΠΤΙΟΥΣ

Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΔΕΛΗΓΙΩΡΓΗ

 

Για τη συμμετοχή και τη στήριξη των Αιγυπτιωτών στους αγώνες της Αιγύπτου χαρακτηριστικές είναι οι εξής δηλώσεις: Ο Αιγύπτιος επιτετραμμένος στην Αθήνα Αμντέλ Ραχμάν Χάμζα τόνιζε πως ¨Η Ελλάς πρέπει να είναι υπερήφανη για τα τέκνα της της Αιγύπτου, τους μεγάλους αυτούς τζέντλεμεν¨, Οι δε αιγυπτιακές εφημερίδες σχολίαζαν πως οι Έλληνες ήταν οι πρώτοι ξένοι που έλαβαν χώρα στις διαδηλώσεις και πως η επιγραφή που έφεραν ¨έξω οι Άγγλοι από τη δεύτερη πατρίδα μας¨ αποτελεί τρανή απόδειξη των αισθημάτων τους έναντι της Αιγύπτου¨.

Χαρακτηριστική είναι πάντως η περίπτωση της Πόπης Δεληγιώργη, γέννημα-θρέμμα Αιγυπτιώτισσα, η οποία με το ξέσπασμα της Νασερικής Επανάστασης και όντας στην Ιατρική, έσπευσε από τους πρώτους να καταταγεί εθελοντικά στην Egyptian National Guard.

Μάλιστα, όλες οι αιγυπτιακές εφημερίδες και τα περιοδικά την είχαν βάλει πρωτοσέλιδο με τίτλους όπως : ¨Οι νέες Αιγυπτίες στην Εθνοφρουρά¨.

Μέχρι σήμερα, είναι τέτοια η αγάπη της για τη Νειλοχώρα, που περήφανα δήλωσε στο Al Jazeera : ¨Είμαι πολύ τυχερή, αφού όλοι έχουν μία πατρίδα, ενώ οι Έλληνες της Αιγύπτου δύο¨.

 

          Ν.ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ

 

ΑΙΓΥΠΤΙΩΤΕΣ ΚΑΙ Ε.Ο.Ν.

 

          Με την ευκαιρία δημοσίευσης αυτής της σπανιότατης φωτογραφίας του 1940 που έχουμε στο Αρχείο μας, η οποία απεικονίζει Αλεξανδρινούς Εονίτες και Εονίτισσες, ας ταξιδέψουμε πίσω στην αιγυπτιώτικη ιστορία για να δούμε τη σχέση Αιγυπτιωτών και Ε.Ο.Ν. :

 

 Όταν ο Έλληνας πρωθυπουργός Ιωάννης Μεταξάς αποφάσισε να οργανώσει την Εθνική Οργάνωση Νεολαίας (Ε.Ο.Ν.), η Πατριωτική Ένωση Αλεξανδρείας δέχθηκε με προθυμία την απόφαση του και μετατράπηκε σε Ε.Ο.Ν. μεταρρυθμιζόμενη σύμφωνα με της Εθνικές Οργανώσεις της Ελλάδας. Η ελληνική κυβέρνηση την αναγνώρισε επισήμως το Νοέμβριο του 1939 ως 39^η Περιφερειακή Οργάνωση Αιγύπτου με δύο φάλαγγες, την 190^η και 191^η, και με Περιφερειακό Διοικητή τον Δ. Εγγλέζο. Το 1939 εξέδωσε το ¨Δελτίο της ΧΧΧΙΧ Περιφερειακής Διοικήσεως Αιγύπτου της Ε.Ο.Ν. της Ελλάδος¨ με επιμελητή τον Κρίνο δε Κάστρο, ενώ το 1940 ο τίτλος του περιοδικού γίνεται ¨Εσωτερικό Δελτίο Ε.Ο.Ν.¨ με εμψυχωτή τον Καρ (Αντώνη Καρόπουλο). Την Άνοιξη του 1940 επισκέφθηκε την Αλεξάνδρεια ο Υφυπουργός Τύπου και Τουρισμού Θ. Νικολούδης, ο οποίος και επιθεώρησε της μονάδες της, ενώ σε σχετική εκδήλωση μίλησε προς τους Φαλαγγίτες. Το 1941 εξέδωσε τον ¨Κανονισμό εσωτερικής υπηρεσίας αλληλεγγύης μετώπου¨. Κατόπιν αιτήματος της βρετανικής κυβέρνησης διαλύθηκε το Νοέμβριο του 1941

 

Το τμήμα Καΐρου οργανώθηκε το Φεβρουάριο του 1939 από τον Γ. Καμπουρόπουλο. Όταν το Νοέμβριο του 1939 η ελληνική κυβέρνηση αναγνώρισε επισήμως την Ε.Ο.Ν. Αλεξανδρείας ως Περιφερειακή Διοίκηση, το τμήμα Καΐρου ανακηρύχθηκε Υποδιοίκηση και ο Καμπουρόπουλος ονομάστηκε Υποδιοικητής. Το 1940 αριθμούσε περί τους 350 φαλαγγίτες και σκαπανείς, και σχεδόν 100 φαλαγγίτισσες. Τα γραφεία της βρίσκονταν στο Εμάτ ελ Ντιν, ενώ το πεδίο ασκήσεων στην οδό Ιμπραήμ. Κάθε Τετάρτη και Σάββατο συγκεντρώνονταν στο στίβο τους και εκτελούσαν διάφορες στρατιωτικές και αθλητικές ασκήσεις. Τη χρονιά αυτή διοικητής της ήταν ο Γ. Καμπουρόπουλος, υπασπιστής ο Α. Εγγλέζος, επιτελείς οι Ε. Παναγιωτάκης και Α. Φλώρης, ενώ συνεργάζονταν με τη διοίκηση οι Α. Βαζακόπουλος, Κ. Μαυρομάτης, Β. Αγαπητός, Α. Μηλινιώτης, Π. Τσατίρης και Κ. Εγγλέζος. Διοικητής υποτομέα ήταν ο Ν. Κατσαρδέλας. Ας σημειωθεί πως όταν δημιουργήθηκε το τμήμα Καΐρου, η Ένωση Ελλήνων Νέων Καΐρου αποφάσισε να διαλυθεί και τα μέλη της να προσχωρήσουν σ΄ αυτήν.

Μεταξύ άλλων, είχε παραρτήματα σε Μίνια και Σουέζ.

 

          Προς επίρρωση της άποψης πως ο Αιγυπτιώτης Ελληνισμός και ιδιαίτερα οι ταγοί του είχαν στηρίξει τον Εθνικό Κυβερνήτη και το καθεστώς της 4^ης Αυγούστου, παραθέτουμε τα ονόματα όσων έγραψαν θετικές επιστολές ως απάντηση στην ερώτηση της Λ. Μαυρογιάννη για το ¨πως βλέπει ο Ελληνισμός της Αιγύπτου την σημερινήν εξέλιξιν της Ελλάδος¨ (από το ομώνυμο βιβλίο) : Α.Θ.Μ. Πάπας & Πατριάρχης Αλεξανδρείας κ.κ. Νικόλαος (αρ. 317, Αλεξάνδρεια 6/2/39), Δημήτριος Εγγλέζος, Γενικός Επόπτης Εθνικής Οργανώσεως Νεολαίας Αλεξανδρείας (έτος Δ΄, Αλεξάνδρεια 7/2/39), Μικές Σαλβάγος, Πρόεδρος Ελληνικής Κοινότητος Αλεξανδρείας (Αλεξάνδρεια, 14/2/39), Μάριος Λάσκαρις, Πρόεδρος Ελληνικού Εμπορικού Επιμελητηρίου Αλεξανδρείας, διευθύνων σύμβουλος Τραπέζης Αθηνών (Αλεξάνδρεια, 4/2/39), Κωνσταντίνος Πρόκος, Πρόεδρος Ελληνικής Κοινότητος Ιμπραημίας (Αλεξάνδρεια, 22/2/39), Σ. Κλεούδης, κατ΄ εντολή ομάδας Ελλήνων της Ισμαηλίας και συγκεκριμένα των : Ιατρού Άλιου, Προέδρου Ελληνικής Λέσχης και Ελλήνων Προσκόπων, Ιατρού Οικονομίδη, Σεβασμίου Στοάς ¨Ζήνωνος¨, Χαρίλαου Αργυρόπουλου, Διευθυντή Εκπαιδευτικής Κοινότητος, Εμμ. Σπανούδη, Αντιπροέδρου Ελληνικής Κοινότητος, Αθανασίου Κοκοβίνη, εμπόρου, Θεμ. Κουντούρη, ιατρού, Γεωργίου Μικέλη, υπαλλήλου Εταιρίας Διώρυγος Σουέζ (Ισμαηλία, 26/2/39), Κωνσταντίνος Μουρατιάδης, εργοστασιάρχης ζυθοποιΐας και Αντιπρόεδρος Ελληνικής Κοινότητος Καΐρου (Κάιρο, 22/2/39), Σ. Φραγκίσμος, Πρόεδρος Ελληνικής Κοινόητος Μίνιας (Μίνια, 21/2/39), Γ. Ποθητός, Προεδρεύων Αντιπρόεδρος Ελληνικής Κοινότητος Δαμανχούρ (Δαμανχούρ, 9/2/39), Κ. Φραγκούλης, ιατρός και τέως Πρόεδρος Ελληνικής Κοινότητος Πορτ-Σάιντ (Πορτ-Σάιντ, 20/2/39), Γ. Σακέλης, Πρόεδρος Ελληνικής Κοινότητος Σουέζ (Σουέζ, 22/2/39), Γρηγόριος Μπελλιβανάκης, Πρόεδρος Ελληνικής Κοινότητος Καντάρας (Καντάρα, 17/2/39), Θεόδωρος Παπαϊωάννου, ε.τ. καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, μέλος του Αιγυπτιακού Ινστιτούτου και διευθυντής του Νοσοκομείου Παπαϊωάννου (Κάιρο, 27/2/39), Παράσχος Ψαλτόπουλος, Πρόεδρος Ελληνικής Κοινότητος Καφρ ελ Δαουάρ και Περιχώρων (Αλεξάνδρεια, 13/2/39), Μαξ Χρηστομάνος, διευθυντής Τραπέζης Αθηνών (Αλεξάνδρεια, 7/2/39), Νικόλαος Χριστοφίδης, διευθυντής Εμπορικής Τραπέζης (Αλεξάνδρεια, 6/2/39), Δημήτριος Χοϊδάς, δικηγόρος και Πρόεδρος Συνδέσμου Εφέδρων Αξιωματικών Αλεξανδρείας (Αλεξάνδρεια, 9/2/39), Δημήτριος Δημόπουλος, Πρόεδρος Συνομοσπονδίας Ελληνικών Σωματείων Αλεξανδρείας, δηλ. Πελοποννησίων, Κωνσταντινουπολιτών, Κασίων, Δωδεκανησίων, Συμαίων, Μικρασιατών, Ξυλουργών, Σιδηρουργών, Υπαλλήλων Δημοσίων Έργων, κτλ. (Αλεξάνδρεια, 10/2/39), Δημοσθένης Αφουδάκης, Αντιπρόεδρος Ελληνικής Ενώσεως ¨Αισχύλος-Αρίων¨ (Αλεξάνδρεια, 8/2/39), Αγγελική Παναγιωτάτου, καθηγήτρια Πανεπιστημίου, Πρόεδρος Συνδέσμου Ελληνίδων Κυριακάτικου Σχολείου, Πρόεδρος Φιλολογικής Συντροφιάς (Αλεξάνδρεια, 6/2/39), Παντελής Καστρούνης, Πρόεδρος Δωδεκαννησιακής Λέσχης, αρχισυντάκτης εφημερίδας ¨Ανατολή¨ (Αλεξάνδρεια, 2/3/39), Γεώργιος Οικονόμου, Πρόεδρος Ναυτικού Ομίλου Αλεξανδρείας (Αλεξάνδρεια, 21/2/39), Δημήτριος Παπαθεοδώρου, ιατρός και Πρόεδρος Συνδέσμου Πελοποννησίων Καΐρου (Κάιρο, 10/2/39), Μιχαήλ Τσατσάνης, Πρόεδρος Συμβουλίου Καθάρσεων Αλεξανδρείας (Αλεξάνδρεια, 5/2/39), Εμμανουήλ Ζαχάρης, Πρόεδρος Ελληνικής Αδελφότητος των εν Αιγύπτω Κασίων (Αλεξάνδρεια, 9/2/39), Κωνσταντίνος Λαγουδάκης, εργοστασιάρχης χαρτοποιΐας και Πρόεδρος Λαϊκού Συσσιτίου Αλεξανδρείας (Αλεξάνδρεια, 9/2/39), Ιωάννης Στεργίδης, δικηγόρος και Πρόεδρος Συνδέσμου Υπαλλήλων Δημοσίων Κέντρων (Αλεξάνδρεια, 10/2/39), Π. Φιλίππου, Πρόεδρος Συνδέσμου Ηπειρωτών Καΐρου (Κάιρο, 24/2/39), Ιωσήφ Μπέσος, Πρόεδρος Ενώσεως Ελληνο-Ισραηλιτών Αιγύπτου (Κάιρο, 28/2/39), Ιωάννης Γκίκας, λυκειάρχης (Αλεξάνδρεια, 13/2/39), Γεώργιος Γλύπτης, διευθυντής Λυκείου ¨Πυθαγόρας¨ (Ιμπραημία, 6/2/39), Ε. Λαγκάνης, λυκειάρχης (Ιμπραημία, 7/2/39), Ηρακλής Πατατιμίδης, λυκειάρχης (Ιμπραημία, 10/2/39), Ι. Κερασιώτης, αρχίατρος Ελληνικού Νοσοκομείου Καΐρου (Κάιρο, 10/2/39), Στυλιανός Σαρπάκης, βιομήχανος και δωρητής ενός αεροπλάνου στο ελληνικό κράτος (Κάιρο, 25/2/39), Α. Ιερωνυμίδης, σύνδικος (Κάιρο), Μ. Μαύρος, σύνδικος (Κάιρο, 14/2/39), Μίλτος Κομανός, δικηγόρος (Κάιρο, 14/2/39), Κ. Φτυαράς, γυμνασιάρχης Αβερωφείου Γυμνασίου (Αλεξάνδρεια), Κωνσταντίνος Φραντζεσκάκης, έμπορος και ιδιοκτήτης ζαχαροπλαστείου¨Ρουαγιάλ¨ (Αλεξάνδρεια, 22/2/39), Γεώργιος Κοκκώνης, ποινικολόγος και κατ΄ επανάληψη Γενικός Γραμματέας Δικηγορικού Συλλόγου Αλεξανδρείας (Αλεξάνδρεια, 3/3/39).

 

Ν.ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ

 

ΤΙ ΔΗΛΩΣΕ Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΙΓΥΠΤΙΩΤΕΣ ΕΛΛΗΝΕΣ !

Επ΄ ευκαιρία των εγκαινίων της αποκατεστημένης Οικίας Καβάφη στην Αλεξάνδρεια, η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου δήλωσε τα εξής :

Κάθε φορά που ταξιδεύω εκτός Ελλάδας, στα κέντρα εκείνα του μείζονος ελληνισμού που, όσο κι αν φυλλορρόησαν πληθυσμιακά, όσο κι αν συρρικνώθηκαν, διατηρούν ζωντανή την ιστορική μνήμη, το ελληνικό ήθος, την ταυτότητα και τις παραδόσεις μας, δοκιμάζω την ίδια συγκίνηση. Στις δύο μέρες που πέρασα στην Αλεξάνδρεια, εγκαινιάζοντας την ανακαινισμένη από το Ίδρυμα Ωνάση οικία Καβάφη, έναν υποβλητικό χώρο που αποπνέει την ατμόσφαιρα της τέχνης και του βίου του ποιητή, περιηγούμενη στο ιστορικό ελληνικό τετράγωνο του Σάτμπι, επισκεπτόμενη την ελληνική κοινότητα και τη βιβλιοθήκη της, το Αβερώφειο Γυμνάσιο, τον οίκο ευγηρίας ¨Μάννα¨, το ελληνορθόδοξο κοιμητήριο, μια εκτενή εντυπωσιακή γλυπτοθήκη επιτάφιας τέχνης όπου βρίσκεται και το μνήμα του Καβάφη, τον χώρο ανασκαφής του Βασιλικού Τετραγώνου στους κήπους Σαλαλάτ, το ελληνορωμαϊκό μουσείο και την ξακουστή Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας, δεν γεύτηκα απλώς τη γοητεία μιας πόλης που, κάτω από τη σύγχρονη, πολύβουη όψη της, παραμένει ένα αδιαίρετο σύνολο μύθου και ιστορίας. Γνώρισα από κοντά το πάθος και την πίστη των Ελλήνων της παροικίας μας, ανθρώπων με ευγένεια, καλλιέργεια και ψυχικό σθένος, που έμειναν στον τόπο που γεννήθηκαν και αγαπούν πασχίζοντας να κρατήσουν τη γλώσσα μας ζωντανή, να συντηρήσουν και να μεταδώσουν τις αρχές και τις αξίες του ελληνικού πολιτισμού στην Αίγυπτο, να δικαιώσουν τις προηγούμενες γενιές που μεγαλούργησαν σ’ αυτόν τον συναρπαστικό τόπο. Ο ψίθυρος του παρελθόντος είναι ηχηρός στην Αλεξάνδρεια, όπως ανεξίτηλα είναι και τα ίχνη της οικονομικά δυναμικής, πνευματικά ανθηρής και πολιτισμικά γόνιμης ελληνικής παρουσίας. Και είναι αυτά ακριβώς τα στοιχεία που δίνουν στους ομογενείς μας τη δύναμη να συνεχίσουν. Όπως και η καθοδηγητική υποστήριξη του Πατριαρχείου, όπου και συναντήθηκα με τον Πάπα και Πατριάρχη Αλεξανδρείας και Πάσης Αφρικής Θεόδωρο Β΄, έναν πραγματικό ποιμένα και άξιο πρεσβευτή της ελληνορθόδοξης παράδοσης. Κι εκεί έζησα μια από τις πιο συγκινητικές στιγμές της επίσκεψής μου, όταν Αφρικανοί φοιτητές της Ιερατικής Σχολής του Πατριαρχείου τραγούδησαν ένα απόσπασμα από το Άξιον Εστί του Οδυσσέα Ελύτη και του Μίκη Θεοδωράκη, με τους στίχους τυπωμένους σε χαρτί που έφερε την ελληνική σημαία. Ήταν η στιγμή που επιβεβαίωσε την πεποίθησή μου ότι η Ελλάδα είναι μια πνευματική κατάσταση που προσφέρεται σε όλους όσους είναι έτοιμοι να την υποδεχτούν, κι ότι υπάρχει μέσα στον καθένα μας και ξαναγεννιέται εντός μας, όσο την τρέφουμε και την καλλιεργούμε.

 

Ν.ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ

 

 

ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΚΑΝΤΑΡΕΣ

Καντάρα Αλγερίας : Είναι μια κοινότητα-όαση στην επαρχία της Biskra στην Αλγερία, ο φυσικός χώρος και η ρωμαϊκή κληρονομιά της οποίας προστατεύονται από το 1923. Η Καντάρα είναι ένα χωριό που έχει μεγάλο πλούτο κληρονομιάς, κυρίως τη Ντάχρα Νταχραούια και την Κάσμπα της, τα ρωμαϊκά ερείπια και το μουσείο Lapidary ή ακόμα και την ευρωπαϊκή πόλη. Λέγεται πως το τοπωνύμιο προέρχεται από την αραβική λέξη El Kantara που σημαίνει Γέφυρα στα γαλλικά . Οι πρώτοι κάτοικοι της κοινότητας ήταν βερβερικής καταγωγής Τον 1^ο αι. οι Ρωμαίοι έφτασαν στην περιοχή, ενώ γύρω στο 620 την κατέκτησαν οι Άραβες  Το 1844, ο γαλλικός στρατός κατέλαβε την περιοχή και από το 1956 έως το 1962, το χωριό, έχοντας ενσωματωθεί στον αγώνα για την ανεξαρτησία της Αλγερίας, ήταν πλήρως περικυκλωμένο από συρματοπλέγματα και νάρκες.

 

Καντάρα Κύπρου : Οικισμός της κοινότητας Δαυλός της επαρχίας Αμμόχωστου στην Κύπρο. Κατά τον C. Enlart η ονομασία Καντάρα προήλθε από την αραβική λέξη Kandar που σημαίνει οχυρό. Και πράγματι, το κάστρο της Καντάρας βρίσκεται κτισμένο σε μια από τις ανατολικότερες κορυφές του Πενταδάκτυλου, σε υψόμετρο 630 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας και με θέα προς την βόρεια παραλία του νησιού, το ανατολικό τμήμα της πεδιάδας της Μεσαορίας και τον κόλπο της Αμμοχώστου. Διοικητικά βρίσκεται στην επαρχία Αμμοχώστου και από το 1974 βρίσκεται στο κατεχόμενο από τους Τούρκους εισβολείς τμήμα της Κύπρου.

 

Καντάρα Αιγύπτου : Μια δεκαετία μετά τα μέσα του 19^ου αι., κατά τη διάρκεια της κατασκευής της Διώρυγας του Σουέζ, στην Καντάρα που βρίσκεται στη μέση του Καναλιού, είχαν κτιστεί για τους εργάτες ξύλινα σπιτάκια και δυο-τρεις τούβλινες οικοδομές, ενώ στα 1864 η πολίχνη αριθμούσε περί τις 7.000 κατοίκους και είχαν ανεγερθεί καλαίσθητα σπίτια στο μήκος του μεγάλου δρόμου στην ασιατική ακτή. Οι πλάγιοι δε δρόμοι κατέληγαν σε εμπορικά μαγαζιά, όπως και στους ελληνικούς και αραβικούς συνοικισμούς των περιχώρων. Το 1869, λίγο πριν τα εγκαίνια της Διώρυγας, οι καλύβες, τα σπίτια, τα εργοστάσια και οι αποθήκες που απλώνονταν γύρω απ΄ το πορθμείο, φιλοξενούσαν περίπου 5.000 ψυχές. Το 1923, με πρωτοβουλία του σταθμάρχη της Διώρυγας (Chef de Gare) Γρ. Μπελιβανάκη, οι 30 περίπου Έλληνες της Καντάρας – άλλοι αναφέρονται σε 40 οικογένειες στην ασιατική και 10 στην αφρικανική ακτή – συγκεντρώθηκαν με σκοπό την ίδρυση Κοινότητας. Στην πρώτη αυτή ιδρυτική Γενική Συνέλευση της Κοινότητας, που πραγματοποιήθηκε στις 7/12/1923, πρόεδρος εκλέχτηκε ο Γρηγ. Μπελιβανάκης, ενώ ψηφίστηκε και ο κανονισμός της. Από το 1967 δεν υπάρχει πια κανένας Έλληνας στην πόλη, ενώ ο ναός του Αγίου Σπυρίδωνα – τα εγκαίνια του οποίου έγιναν το 1925 – έμεινε για χρόνια βαριά λαβωμένος από τα σημάδια των αραβο-ισραηλινών πολέμων, μέχρι το 2011 που τελικά ανακαινίστηκε εκ θεμελίων.

 

Ν.ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ

 

Ο ΑΙΓΥΠΤΙΑΚΟΣ ΑΧΑΤΗΣ

 

Ο Αχάτης είναι ένας βράχος ηφαιστειακής προέλευσης. Ο σχηματισμός του γίνεται κατά τη μετατροπή της λάβας σε σταγόνες μελαφύρης, παρουσία πυριτίου, βρόχινου νερού και διαφόρων ορυκτών όπως οξείδια σιδήρου και μαγγανίου. Οι χρωματισμοί του λίθου του Αχάτη εξαρτώνται από αυτά των χαλκηδόνων που τον συνθέτουν. Μπορεί να έχει λευκό, γκρι πράσινο, κόκκινο, κίτρινο καφέ, μαύρο και καφέ τόνο, ενώ έχει σχέδια που παραπέμπουν σ΄ ένα φυτό ή ένα τοπίο. Έτσι, του έχουν αποδοθεί πολλά περιγραφικά ονόματα όπως λουλούδι Αχάτης, βρύα Αχάτης ή Αχάτης τοπίου. 

Το πρώτο ορυχείο αυτής της πέτρας ανακαλύφθηκε στη Σικελία και μάλιστα λέγεται ότι πήρε το όνομα του όταν ο φιλόσοφος Θεόφραστος βρήκε το σχετικό πέτρωμα καθώς περπατούσε στις όχθες του ποταμού Αχάτη.

Μία από τις καλύτερες ποικιλίες του είναι και η αιγυπτιακή. Μάλιστα οι αρχαίοι Αιγύπτιοι πίστευαν πως ο Αχάτης προσέφερε προστασία από φυσικές καταστροφές, όπως οι κεραυνοί, ενώ οι πρώιμοι ισλαμικοί πολιτισμοί είχαν την πεποίθηση πως μπορούσε να διώξει το κακό μάτι και τις τραγωδίες.

Σύμφωνα με ιατρικές πηγές τα οφέλη του Αχάτη στον ανθρώπινο οργανισμό είναι πολλά. Είναι, για παράδειγμα, μια θαυμάσια θεραπεία για τα τσιμπήματα εντόμων και τα τσιμπήματα των δηλητηριωδών ερπετών. Η πέτρα είναι επίσης ένα αποτελεσματικό παυσίπονο. Μπορεί να ανακουφίσει τον πόνο που προκαλείται από ρευματικές παθήσεις. Είναι επίσης ένας εξαιρετικός σύμμαχος για την καταπολέμηση των νευρικών διαταραχών και των λοιμώξεων που επηρεάζουν την αναπνευστική οδό. 

Για όσους τα πιστεύουν, στη σύγχρονη λιθοθεραπεία, ο Αχάτης χρησιμοποιείται για τη θεραπεία δερματικών παθήσεων όπως το έκζεμα και οι κιρσοί, καταπραΰνει απαλά γαστρικές και εντερικές διαταραχές, θεραπεύει τη χρόνια γαστρίτιδα και ανακουφίζει από οφθαλμικές διαταραχές όπως το γλαύκωμα. Τέλος, ο Αχάτης, ως προστατευτικός λίθος, έχει και την ιδιότητα να ενδυναμώνει τα αναπαραγωγικά όργανα, καθώς και να θεραπεύει (sic) ερωτικές διαταραχές, προσφέροντας στους χρήστες γεμάτη σεξουαλική ζωή…

 

Ν.ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ