ΟΙ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΙ ΚΑΙ ΠΑΝΑΙΓΥΠΤΙΟΙ ΑΓΩΝΕΣ

ΣΤΗΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΤΟΥ 1910

 

Εδώ που θάλλει ο Φοίνικας κι ούτε εποχή, ούτε ώρα

δεν παύει ο Ήλιος να φανεί κι η γη καρπούς να δώσει,

στην πόλιν την αδελφική, πούσαι τιμή της τώρα,

συνάχθηκε ο Ελληνισμός για να σε καμαρώσει !

Μεσ΄ στον ναόν της Ίσιδος η Δήμητρα γιορτάζει

και τ΄ Αλεξάνδρου η ψυχή από ψηλά σε κράζει.

 

Γεωργία Κ. Οικονομίδου

Αλεξάνδρεια 1910

 

          Βλέποντας στη φωτογραφία τον πρώτο Ολυμπιονίκη του Μαραθωνίου Σπύρο Λούη και τον Ολυμπιονίκη Δισκοβόλο Νικόλαο Γεωργαντά να βαστούν τα λάβαρα και τις σημαίες των αγώνων, ο νους ταξιδεύει στο χθες και συγκεκριμένα στην Αλεξάνδρεια του Μαρτίου του 1910, όταν μεταξύ 5 και 7 του μηνός έλαβαν χώρα στο Rond Point, παρουσία 6.000 θεατών, οι Πανελλήνιοι και Παναιγύπτιοι Αθλητικοί Αγώνες που διοργανώθηκαν από το ΣΕΓΑΣ – για πρώτη φορά εκτός Ελλάδος – και τον Όμιλο Φιλάθλων Αλεξανδρείας, με τη συμμετοχή 230 εκλεκτών Ελλήνων αθλητών από 30 ελληνικά σωματεία. Εκτός των αθλημάτων στίβου – στα οποία διακρίθηκαν και αρκετοί Αιγυπτιώτες – οι συμμετέχοντες αγωνίστηκαν επίσης στη διελκυστίνδα, στην ποδηλατοδρομία, στην κολύμβηση, στην κατάδυση, στο πιστόλι, στην πάλη, στην άρση βαρών, στη σπάθη και στο ξίφος. Τις περισσότερες νίκες δε, από τους συλλόγους κατέκτησε ο Όμιλος Φιλάθλων Αλεξανδρείας και από τους αθλητές ο Αιγυπτιώτης Εμμ. Τσαλουμάς στα άλματα στίβου, συναγωνιζόμενος  επιτυχώς τον Κων. Τσικλητήρα.

          Με όχημα λοιπόν τα όσα σχετικά γράφτηκαν στο αθηναϊκό περιοδικό ¨Ελλάς¨ στις 21/3/1910, ας δούμε με τα μάτια των λέξεων κάποια στιγμιότυπα των σημαντικών αυτών αγώνων στην Αίγυπτο των Ελλήνων :

 

Η στέψις του ανδριάντος του Αβέρωφ

 

          Αι εορταί δια τους Πανελληνίους και Παναιγυπτιακούς αγώνας ήρχισαν εν Αλεξανδρεία την προπαρελθούσαν Πέμπτην 4^ην Μαρτίου δια της στέψεως του ανδριάντος του Αβέρωφ, την οποίαν παρηκολούθησε πολύ πλήθος. Ο Γενικός Πρόξενος της Ελλάδος κ. Σκωτίδης, ως αντιπρόσωπος της Ελληνικής Κυβερνήσεως και της πόλεως των Αθηνών, στέφων τον ανδριάντα δια στεφάνου εκ κοτίνου των παρά το Παναθηναϊκόν Στάδιον λόφων, αποσταλέντα αυτώ υπό του κ. Δημάρχου Αθηναίων, υπέμνησε τας προς το Έθνος δωρεάς του μεγάλου ευεργέτου δια προσφωνήσεως μεστής φλογερού πατριωτισμού και ποιητικής εξάρσεως. Μετά τον κ. Σκωτίδην ωμίλησαν, εξάραντες την σημασίαν και την χρησιμότητα των αγώνων, ο κ. Α. Μεταξάς, ως αντιπρόσωπος της Ολυμπιακής Επιτροπής και ο κ. Μιλτ. Νεγρεπόντης εκ μέρους του Συνδέσμου των Αθλητικών και Γυμναστικών Σωματείων. Μετά την στέψιν, θαυμασία υποδοχή των αντιπροσώπων και των αθλητών εγένετο εις την Ελληνικήν Λέσχην, συμμετέσχον δε εις αυτήν όλαι αι επισημότητες της πόλεως και ολόκληρος η Ελληνική Παροικία. Ο Πατριάρχης Φώτιος απήγγειλε λόγον ενθυμίζοντα ως προς την βαθύτητα των εννοιών και το κάλλος της φράσεως τους λόγους των αρχαίων Ελλήνων ρητόρων.

 

Η Έναρξις των Αγώνων – Αι Παρελάσεις

 

          Η Αυτού Υψηλότης ο Χεδίβης εκήρυξεν επισήμως την έναρξιν των αγώνων. Η είσοδος του Χεδίβου, των Πριγκήπων και των επισήμων εις το Στάδιον είχε πολλήν μεγαλοπρέπειαν. Το Στάδιον ήταν κατάμεστον κόσμου. Αφού ο Ηγεμών και η πριγκηπική ακολουθία κατέλαβαν τους θώκους των, εγένετο η παρουσίασις των Ελλήνων αξιωματικών, οίτινες συνώδευσαν τους εξ Ελλάδος αθλητάς, εις την Αυτού Υψηλότητα. Μετ΄ αυτήν παρήλασαν μετά των σημαιών των οι αθληταί έχοντες επί κεφαλής τον γνωστόν Ολυμπιονίκην, πρώτον νικητήν του Μαραθωνίου δρόμου, Λούην και τον Ολυμπιονίκην δισκοβόλον Γεωργαντάν. Τους ευσταλείς και αλκίμους νεανίας υποδέχθησαν επευφημίαι και παταγώδη χειροκροτήματα των θεατών. Παρήλασαν είτα προ του Χεδίβου οι μαθηταί των εν Αλεξανδρεία Ελληνικών Σχολών, ως οι του Αβερωφείου Γυμνασίου, της Σαλβαγείου Επαγγελματικής Σχολής, κτλ.

 

Αι νίκαι των εξ Ελλάδος σωματείων

 

          Ο αρχαιότερος των Αθηναϊκών Γυμναστικών Συλλόγων, ο ¨Πανελλήνιος¨, έδρεψε και πάλιν δάφνας εις τους αγώνας της Αλεξανδρείας δια των δαφνηφόρων αθλητών του κ.κ. Γεωργαντά, Τσικλητήρα και Κουλουμπέρδα. Εκέρδισεν εξ πρώτας νίκας και τέσσαρας δευτέρας. Οι υπό τον γυμναστήν κ. Ορεσίτροφον συμετασχόντες των αγώνων αθληταί του ¨Εθνικού Γυμναστικού Συλλόγου¨ κ.κ. Δώριζας, Κουντουριώτης, Στ. Δημητρίου, Μαϊχός, Πασχαλίδης και Κακανάς απεκόμισαν 6 πρώτας νίκας, πέντε δευτέρας και δύο τρίτας. Το Σωματείον του Ομίλου των Ερετών Πειραιώς, το πάντοτε πρωταγωνιστούν εις αγώνας, διεκρίθη και πάλιν εις τους εν Αλεξανδρεία τελεσθέντας. Η τετράκωπος λέμβος του ήλθε πρώτη και οι ομογενείς επευφήμησαν ενθουσιωδώς το καλόν Σωματείον, το οποίον προσέθηκε μίαν ακόμη δάφνης εις τας τόσας άλλας δάφνας του. Επίσης ο Ακαδημαϊκός, ο Πειραϊκός, ο του Αμαρουσίου, ο Όμιλος Φιλάθλων Πειραιώς, ο Πανιώνιος, η ομάς Διαγόρα ικανά απεκόμισαν έπαθλα και υπέδειξαν καλλισώμους αθλητάς και γυμναστικάς επιδόσεις θαυμαστάς.

 

Η λήξις των αγώνων – Απονομή βραβείων

 

          Την τρίτην και τελευταίαν ημέραν των αγώνων το Στάδιον ήτο υπερπλήρες από κόσμον. Παρίστανται η Α.Υ. Ο Χεδίβης, ο Πατριάρχης Φώτιος και πάντες οι Επίσημοι. Οι Έλληνες αξιωματικοί εν μεγάλη στολή εφελκύουν τα βλέμματα όλων των Ελλήνων. Η Φιλαρμονική παιανίζει διάφορα εμβατήρια και τον Ολυμπιακόν Ύμνον του Σαμάρα. Οι νικηταί συγκεντρούνται υπό τας πτυχάς του Λαβάρου του Ομίλου των Φιλάθλων της Αλεξανδρείας. Δοθέντος του παραγγέλματος και προπορευομένης της παιανιζούσης Φιλαρμονικής, εκκινούν οι νικηταί μετά των αξιωματικών και παρατάσσονται προ της εξέδρας των επισήμων. Η Κυρία Μπενάκη υπό διαρκή χειροκροτήματα εγχειρίζει τα διπλώματα και τα έπαθλα εις τους νικητάς. Η εμφάνισης του νικητού του δρόμου των 25 χιλιομέτρων Κουλουμπέρδα διεγείρει θύελλαν επευφημιών. Ο Πατριάρχης ευλογεί τον νικητήν. Αι Κυρίαι χειροκροτούν. Το βραβείον των Σουηδικών ασκήσεων απενεμήθη εις την Σαλβάγειον Επαγγελματικήν Σχολήν, του Αβερωφείου Γυμνασίου θεωρηθέντος ως εκτός συναγωνισμού. Ο Πρόεδρος του Ομίλου Φιλάθλων Αλεξανδρείας κ. Κωνίδης, δια τας υπέρ επιτυχίας των αγώνων προσπάθειας του, υπό τας ζητωκραυγάς του πλήθους, λαμβάνει παρά της κ. Μπενάκη ως έπαθλον θαυμάσιον άγαλμάτιον εξ ορειχάλκου. Ο δε λαβών τας πλείστας νίκας αθλητής του Ομίλου κ. Τσαλουμάς λαμβάνει ίδιον έπαθλον. Ο κ. Νεγρεπόντης εξ ονόματος του Συνδέσμου των εν Αθήναις Αθλητικών Σωματείων προσφέρει προς τον κ. Κωνίδην, δια τας υπέρ των αγώνων θυσίας του υπό την προεδρείαν του Ομίλου, πολύτιμον κύπελλον, τον δε πρόεδρον της οργανωτικής επιτροπής κ. Μπενάκην παρακαλεί να δεχθεί το κύπελλον, το οποίον του προσφέρουν οι Έλληνες αθληταί, ευχαριστούντες δια την γενομένην εις αυτούς υποδοχήν. Η Φιλαρμονική τέλος ανακρούει τον Χεδιβικόν και τον Ελληνικόν ύμνον και το πλήθος ζητωκραυγάζει υπέρ της Α.Υ. του Χεδίβου, όστις απερχόμενος του Σταδίου εξέφρασε προς τους κ.κ. Κωνίδην και Μπενάκην την ευαρέσκειαν του δια την επιτυχίαν των αγώνων και τας προόδους του Ελληνικού αθλητισμού.

 

Υποδοχαί – Γεύματα – Χοροεσπερίδες

         

          Οι επανακάμψαντες εκ των αγώνων της Αλεξανδρείας, όπου μίαν ακόμη φοράν διετρανώθη η ακμή του Ελληνισμού και η εγκαρδιότης των αισθημάτων των έσω προς τους έξω, μετ΄ ενθουσιασμού εκφράζονται περί των υποδοχών, των δεξιώσεων και των περιποιήσεων ως έτυχον κατά την διαμονήν των εις την Αλεξάνδρειαν. Αι υπέρ των αθλητών ιδία εκδηλώσεις και τιμητικαί διακρίσεις υπήρξαν καθ΄ όλον το διάστημα της εν Αλεξανδρεία παραμονής των άξιαι της ευγενούς φιλοξενίας και του πατριωτισμού των αποτελούντων την αυτόθι Ελληνικήν Παροικίαν και των διοικούντων τον οργανώσαντα τους αγώνας Όμιλον Φιλάθλων Αλεξανδρείας. Μεταξύ άλλων την προπαρελθούσαν Κυριακήν παρέθηκε μεγαλοπρεπές γεύμα ο πρόεδρος της εν Αλεξανδρεία Ελληνικής Κοινότητος και η κυρία Εμμ. Μπενάκη προς τιμήν των εξ Ελλάδος παρεπιδημούντων εκεί. Μεταξύ των κεκλημένων διεκρίνεντο ο κ. και η κ. Νεγρεπόντη, ο κ. και η κ. Αν Μεταξά, ο κ. και η κ. Αντ. Μπενάκη, ο κ. και η κ. Ζ. Μάτσα, ο κ. και η κ. Αλ. Ε. Μπενάκη, οι κ.κ. Β. Μελάς, Γ. Μελάς, Γ. Μακκάς, Μ. Σαλβάγος, Σ. Χωρέμης, κ.ά. Την επομένην γεύμα συνεκέντρωσε τον αυτόν ευρύ κύκλον κεκλημένων παρά τω κ. και τη κ. Αντ. Εμμ. Μπενάκη. Την μεθεπομένην εις τον κήπον Αντωνιάδη εδόθη πρόγευμα προς τιμήν των αθλητών, με υπερδιακοσίους κεκλημένους. Την παρελθούσαν Πέμπτην τέλος, γεύμα και χοροεσπερίς συνεκέντρωσε πολυαρύθμους κεκλημένους παρά τω κ. και τη κ. Αλ. Ε. Μπενάκη.

 

Ν.ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ