ΓΙΑΤΙ ΠΤΟΛΕΜΑΪΔΑ ;

 

Η Πτολεμαΐδα είναι πόλης της Δυτικής Μακεδονίας, πρωτεύουσα της επαρχίας Εορδαίας του νομού Κοζάνης.

Κατά μια εκδοχή το ¨Εορδαία¨ προέρχεται από τη θεά των Μακεδόνων ¨Εόρδα¨, που σημαίνει ¨Μητέρα Γη¨, και η οποία έδωσε το όνομα της στην πλούσια και πολλή εύφορη αυτή περιοχή. Χαρακτηριστική είναι η ρήση ¨στα Καϊλάρια και πέτρα να φυτέψεις θα βγάλει πετραδάκια¨…

            Καϊλάρια ήταν το παλαιό όνομα της Πτολεμαΐδας, μιας κωμόπολης που απελευθερώθηκε από τον ελληνικό στρατό το 1912, ονομασία που προέρχεται από το τουρκικό ρήμα kaymak που σημαίνει γλιστρώ. Έτσι, οι Τούρκοι της έδωσαν το όνομα Καΐλάρια διότι το έδαφος της είναι αργιλώδες και μετά τις βροχοπτώσεις οι άνθρωποι όταν περπατούσαν, γλιστρούσαν. Μετά τη Μικρασιατική καταστροφή και την ανταλλαγή των πληθυσμών στα Καΐλάρια και γενικότερα στην επαρχία Εορδαίας εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες από τον Πόντο, τη Μικρά Ασία και τη Θράκη. Περίπου 2.500 κάτοικοι αποτελούσαν την τότε κοινότητα των Καϊλαρίων, η οποία με το φύλλο Α 18/1927 της εφημερίδας της Κυβέρνησης μετονομάστηκε σε ¨Πτολεμαΐδα¨, ενώ αναγνωρίστηκε ως Δήμος το 1942 με το Ν.Δ 1726 του 1942 που δημοσιεύτηκε στο φύλλο 228 της εφημερίδας της Κυβέρνησης

Για την ονομασία της πόλης υπάρχουν δύο εκδοχές πολύ κοντινές μεταξύ τους – σχετιζόμενες και οι δύο με τη Νειλοχώρα – κι αναφέρουν πως η πόλη ονομάστηκε ¨Πτολεμαΐδα¨ είτε προς τιμή του Στρατηγού του Μ. Αλεξάνδρου, Πτολεμαίου τού Λάγου ή Σωτήρα, που καταγόταν από την Εορδαία και υπήρξε ο θεμελιωτής της δυναστείας των Πτολεμαίων στο βασίλειο της Αιγύπτου και ιδρυτής της περίφημης βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας, είτε προς τιμή μιας κόρης του Πτολεμαίου που λέγεται πως ονομαζόταν Πτολεμαΐδα.

          Το όνομα αυτό επιλέχτηκε κατόπιν σχετικού διαγωνισμού, στον οποίο υποβλήθηκαν 120 προτάσεις από διάφορα μέρη της Ελλάδας, για να επικρατήσει τελικά η πρόταση του λογίου δημάρχου της πόλης Παντελή Μελανοφρύδη, ο οποίος και πρωτοστάτησε στην αλλαγή του ονόματος της.

          Στην κεντρική πλατεία της πόλης υπάρχει ένας υπερμεγέθης μαρμάρινος ανδριάντας του Πτολεμαίου που φιλοτεχνήθηκε το 1994 από τον γλύπτη Σωκράτη Μήτσο Λάμπη, με τα αποκαλυπτήρια να γίνονται στις 28/9 του ίδιου έτους.

 

Ν.ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ