ΤΑ ΑΝΩΝΥΜΑ ΝΑΥΑΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΙΛΟΥ

          Πολύ πριν τα ποταμόπλοια και τις φορτηγίδες που φιλοξενεί στα σπλάχνα του, ο Νείλος κατάπινε σκάφη από τη Φαραωνική Εποχή. Πλοιάρια φτιαγμένα από ξύλο, πάπυρο και σχοινί, τα οποία κουβάλαγαν λίθους για τις πυραμίδες, χρυσό και ελεφαντόδοντο από τη Νουβία, σιτηρά και στρατεύματα. Γιατί κι εκείνα τα αρχαία χρόνια η ναυσιπλοΐα δεν ήταν λιγότερο επικίνδυνη από σήμερα, αφού ούτε σόναρ και ραντάρ, ούτε χάρτες ρευμάτων, ούτε πομποί επικοινωνίας, ούτε μέτρα διάσωσης υπήρχαν.

          Αυτά τα ναυάγια του μακρινού χθες δεν πρόκειται να ανασυρθούν ποτέ όπως εκείνα της Μεσογείου, διότι στον πυθμένα του Νείλου, μέσα στο θολό νερό και τη λάσπη που διαρκώς μετακινείται, δεν διατηρούνται εύκολα, ούτε εύκολα αποκαλύπτονται.

          Σήμερα, στο μακροβιότερο αυτό υποβρύχιο νεκροταφείο, υπάρχουν τα νεότερα ναυάγια που εκτός από τις βλάβες και τα ανθρώπινα λάθη, παρασύρθηκαν από ξαφνικές υποστροφές, αόρατα ρεύματα, μετακινούμενες αμμώδης νησίδες και παγίδες παλιών κουφαριών. Έτσι, κάθε χρόνο βάρκες ανατρέπονται, φορτηγά πλοιάρια κτυπούν σε μισοβυθισμένα εμπόδια, παλιές φελούκες σαπίζουν μέχρι να διαλυθούν τελείως και να χαθούν στο νερό. Και τα περισσότερα από αυτά τα ναυάγια του Νείλου ξεχνιούνται εύκολα, αφού δεν έχουν ονόματα και ημερομηνίες καθέλκυσης, δεν καταγράφηκαν επίσημα, δεν βρίσκονται σε κάποιο ιστορικό αρχείο. Μονάχα κάποιοι άνθρωποι τα θυμούνται και διασώζουν την τοπογραφική μνήμη των υγρών τάφων τους μέσα από περιγραφές του τύπου ¨εκεί που γυρίζει το ρεύμα, μετά το μεγάλο φοίνικα¨ και ¨λίγο πριν το φυλάκιο ένα σίδερο προεξέχει¨…

          Γιατί ο Νείλος δεν ξεχνά ποτέ, απλά σκεπάζει θύμισες από νύχτες καταιγίδων, παράνομες μεταφορές εμπορευμάτων και ανθρώπων, συγκρούσεις στο σκοτάδι και κυρίως αριθμούς ανώνυμων επιβαινόντων, πολλές φορές χωρίς χαρτιά και οικογένεια.

          Μα και τα ίδια αυτά ναυάγια γίνονται θανάσιμες παγίδες. Πόσες ψαράδικες βάρκες δεν ξεκοιλιάστηκαν από τα σιδερένια απομεινάρια τους και πόσα από αυτά δεν έμπλεξαν τα δίχτυα ψαράδων που στην απόγνωση τους να τα ξεμπερδέψουν, πνίγηκαν. Γι΄ αυτό και οι άνθρωποι του Μεγάλου Ποταμού λένε πως : ¨Το ναυάγιο δεν σκοτώνει μόνο μια φορά, αλλά όσες το πλησιάσεις¨…

          Σε αντίθεση με τα ναυάγια των θαλασσών, αυτά του Νείλου δεν προσελκύουν δύτες, δεν γίνονται τουριστικά αξιοθέατα, δεν φωτογραφίζονται, δεν μαγνητοσκοπούνται. Μα και δεν ανελκύονται λόγω τεχνικών δυσκολιών, κόστους, επικινδυνότητας ή απλά αδιαφορίας.

          Στο ποτάμι συνυπάρχουν δύο κόσμοι. Ο ένας φαίνεται και ο άλλος απλώς υπάρχει. Και στον δεύτερο δεν υπάρχουν μνήματα και σταυροί, ούτε ιστορίες που θα ειπωθούν. Γιατί ο Νείλος δίνει ζωή, αλλά και την παίρνει πίσω…

 

Ν.ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ