ΤΟ ΚΑΛΕΣΜΑ

 

Νείλε, Νείλε, Νείλε

καλύτερε μου φίλε,

ρίξε στη θάλασσα ρυάκι

να φτάσει μέχρι το Λουτράκι.

 

Τη σκέψη μου να παρασύρει,

στο παρελθόν πίσω να σύρει

κάθε ικμάδα του κορμιού μου,

πόθους κι αγάπες του φιλιού μου.

 

Αγαπημένε ποταμέ

άκου λιγάκι και εμέ,

παλιό σου σύντροφο Αιγυπτιώτη

πιστό, δίχως γιατί και διότι.

 

Έλα και πάλι να ενωθούμε,

ένα κρασί μαζί να πιούμε

και στο Μισίρι μεθυσμένη

μια φελλαχίτσα περιμένει.

 

Νείλε μου, Νείλε, Νείλε μου,

μαντάτο από ΄κείνη στείλε μου,

κάνε καράβι τη φελούκα

φέρε ξανά τη Μαμελούκα.

 

Ν.ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ

 

¨ΕΦΥΓΕ¨ ΚΙ Ο ΑΝΤΩΝΗΣ ΦΩΚΑΣ

 

Με μεγάλη θλίψη πληροφορήθηκε η ισμαηλιώτικη παροικία, μα και όλη η αιγυπτιώτικη οικογένεια, τον αδόκητο θάνατο του αγαπητού αδελφικού φίλου Αντώνη Φωκά, ενός ανθρώπου προσηνή με το χαμόγελο πάντοτε στα χείλη.

Ο Αντώνης Ιωάννη Φωκάς είχε γεννηθεί στην Ισμαηλία το 1934 και τελείωσε το εκεί κοινοτικό σχολείο. Το 1952 μετανάστευσε στη Ζανζιβάρη, όπου σπούδασε τοπογράφος. Το 1958 επέστρεψε στην Αίγυπτο, νυμφεύτηκε, μυήθηκε στη Στοά Ζήνων και την ίδια χρονιά επέστρεψε στην Ζανζιβάρη. Εργατικός, προόδευσε γρήγορα και μετά τον επαναπατρισμό του στην Αθήνα άνοιξε ένα μεγάλο κατάστημα υποδημάτων στην Πατησίων. Διετέλεσε επί 8 χρόνια Πρόεδρος του Συλλόγου Ισμαηλιωτών, συμβάλλοντας και αυτός στην ανάπτυξη των δεσμών αγάπης μεταξύ του Συνδέσμου Αιγυπτιωτών Ελλήνων και των Αδελφών Αιγυπτιώτικων Σωματείων. Έφυγε για την Αιωνία Ανατολή στις 14/10/2022, μα πάντοτε θα βρίσκεται στις καρδιές μας.

 

Ν.ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ

 

40 ΧΡΟΝΙΑ ΧΩΡΙΣ ΤΟΝ ΛΟΪΖΟ

 

Ήταν μακρινός συγγενής μου, αφού ο πατέρας του πατέρα του με τον πατέρα του παππού μου ήταν ξαδέλφια. Μάλιστα, η μητέρα μου θυμάται χαρακτηριστικά τον πατέρα του Ανδρέα να προσέχει εκείνη όταν ήταν παιδούλα και τη γιαγιά μου στο πλοίο που τις πήγαινε για επίσκεψη στην Κύπρο. Κύπριοι μετανάστες λοιπόν στην κοσμοπολίτικη Αλεξάνδρεια, όπου ο πατέρας του, αφού εργάστηκε 8 χρόνια σε αρτοποιείο άνοιξε παντοπωλείο στο Ατταρίν και ο παππούς μου αρτοποιείο στη Rue Canope της Ιμπραημίας. Έτσι, κατά το ταξίδι μου στην Κύπρο, η επίσκεψη στο χωριό μας, τους Αγίους Βαβατσινιάς της επαρχίας Λάρνακας, ήταν μονόδρομος, όπως κι ένα κόκκινο γαρύφαλλο ως αιγυπτιώτικο θυμητάρι στην προτομή που ανέγειραν προς τιμήν του οι συμπατριώτες μας…

Ο Μάνος Λοΐζος είχε γεννηθεί στην Αλεξάνδρεια το 1937, μοναχοπαίδι του Ανδρέα Αργυρίδη – γιου του Λοΐζου Αργυρίδη, εξού και το μετέπειρα επώνυμο – και της Ροδίτισσας Δέσποινας Μανάκη. Φοιτώντας στο Αβερώφειο Γυμνάσιο, ξεκινά παράλληλα τα πρώτα βήματα του στη μουσική μάθηση με πιάνο, βιολί και κιθάρα, αρχίζοντας το 1954 να παίζει τις πρώτες δικές του μελωδίες. Το 1955 έρχεται στην Αθήνα για να σπουδάσει στη Φαρμακευτική αρχικά και κατόπιν στην Ανωτάτη Εμπορική. Αλλά η μουσική τον κερδίζει, αφήνει τις σπουδές και παράλληλα με μια δύσκολη οικονομικά ζωή, όπου δούλευε ως γκαρσόνι και γραφίστας για να ζήσει, παρακολουθεί το 1961-62 ένα κύκλο μαθημάτων στη Σχολή ¨Βακαλό¨. Την πρώτη καλλιτεχνική του εμφάνιση την έκανε το 1962 δίπλα στο Μίκη Θεοδωράκη ως διευθυντής χορωδίας στην ¨Όμορφη Πόλη¨. Την ίδια χρονιά, με τη βοήθεια του Μίμη Πλέσσα, κυκλοφορεί το πρώτο του 45άρι με ερμηνευτή το Γιώργο Μούτσιο, ενώ το 1968 κυκλοφόρησε ο πρώτος μεγάλος του δίσκος με τίτλο ¨Ο σταθμός¨, σε στίχους του επιστήθιου φίλου του Λευτέρη Παπαδόπουλου. Η μετέπειτα καριέρα του ήταν γεμάτη επιτυχίες : 14-15 δίσκοι, τραγούδια όπως τα ¨Δελφίνι-δελφινάκι¨, ¨Παλιό ρολόι¨, ¨Η δουλειά κάνει τους άνδρες¨, ¨Σεβάχ ο θαλασσινός¨ σε δική του ερμηνεία, ¨Τζαμάικα¨, ¨Παποράκι¨, ¨Ακορντεόν¨ και τόσα άλλα, συνεργασίες με στιχουργούς όπως ο Παπαδόπουλος, ο Νεγρεπόντης, ο Πυθαγόρας, κι ο Ρασούλης και τραγουδιστές σαν την Αλεξίου, το Νταλάρα, τον Παπακωνσταντίνου και τη Γαλάνη. Πέθανε από εγκεφαλικό στη Μόσχα το 1982, αφήνοντας ένα μεγάλο κενό στην αιγυπτιώτικη – και όχι μόνο – καλλιτεχνική οικογένεια…

 

Ν.ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ

 

Ο ΑΙΓΥΠΤΙΩΤΗΣ ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ

ΣΤΗΝ ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΑ ¨ΧΑΡΗ ΠΑΤΣΗ¨

 

Στη Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας ¨Χάρη Πάτση¨ ανθολογήθηκε ο γνωστός Ιστορικός του Αιγυπτιώτη Ελληνισμού και Λογοτέχνης Νίκος Νικηταρίδης. Η Εγκυκλοπαίδεια αποτελείται από 31 τόμους και καλύπτει την περίοδο από το Βυζάντιο μέχρι σήμερα.

Ο Νίκος Νικηταρίδης έχει στο ενεργητικό του 38 βιβλία, συλλογές ποιημάτων και διηγημάτων, επιμέλειες εκδόσεων, πάνω από 3.500 δημοσιεύματα κάθε είδους σε αιγυπτιώτικα και μη περιοδικά κι εφημερίδες σε Ελλάδα, Αίγυπτο και Αυστραλία, καθώς και αρκετές  μελέτες και διαλέξεις γύρω απ΄ την ιστορία των Ελλήνων της Αιγύπτου. Μέλος της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών, έχει αποσπάσει δύο πρώτα ποιητικά βραβεία και μία τιμητική διάκριση διηγήματος στην ελληνική Νότια Αφρική, μία ποιητική τιμητική διάκριση σε διεθνή λογοτεχνικό διαγωνισμό της ελληνικής Αργεντινής, καθώς και ένα τρίτο βραβείο διηγήματος σε σχετικό πανελλαδικό διαγωνισμό

Στην εγκυκλοπαίδεια Χάρη Πάτση ανθολογείται με εννέα ποιήματα. Παραθέτουμε ένα με τον τίτλο ¨Σε κάποιους σκλάβους¨ :

 

ΣΕ ΚΑΠΟΙΟΥΣ ΣΚΛΑΒΟΥΣ

 

                                            Μαύρο το δέρμα.

                                            Κόκκινα χείλη.

                                            Μάτια σβησμένα.

                                            Σωτήρας το δείλι.

 

                                            Καυτός ιδρώτας

                                            τσούζει τα μάτια,

                                            νοιώθει το σώμα

                                            χίλια κομμάτια.

 

                                            Φλέβες φουσκώνουν.

                                            Ο αφέντης προστάζει.

                                            Καρφιά τον πληγώνουν.

                                            Το μίσος κουρνιάζει.

 

                                            Με κόμπους σχοινί

                                            το δέρμα του σχίζει.

                                            Το μίσος ξυπνάει,

                                            το στόμα αφρίζει.

 

                                            Τα μάτια κοιτάνε

                                            το άσπρο κορμί,

                                             τα χέρια ορμάνε

                                            ξεχνούν την ποινή.

 

                                            Ο αέρας γεμίζει

                                            από άγρια γέλια,

                                            καθώς απ΄ τους ώμους

                                            πετιέται το αίμα.

 

                                            Το χώμα πονάει.

                                            Ο νέγρος πεθαίνει.

                                            Ο αγέρας φυσάει.

                                            Ελεύθερος μένει.

 

ΤΑ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ ¨CECIL¨

ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΠΑΡΤΗΣ

          Το περίφημο ξενοδοχείο ¨Cecil¨ της Αλεξάνδρεια κτίστηκε το 1929 σε σχέδια του Αιγυπτο-Εβραίου αρχιτέκτονα Alessandro Loria για την γαλλο-αιγυπτιακή εβραϊκή οικογένεια Metzger. Μπροστά στη φημισμένη αλεξανδρινή Κορνίς, επί της πλατείας Σάαντ Ζαγλούλ, με εκπληκτική θέα στη Μεσόγειο, φιλοξένησε στα δωμάτια του προσωπικότητες όπως ο Ουίνστον Τσώρτσιλ, ο Αλ Καπόνε, η Ουμ Καλτσούμ, η Ζοζεφίν Μπέικερ, η Άγκαθα Κρίστι, ο Χένρυ Μουρ, ο Μοντγκόμερυ, ο Σόμερσετ Μομ, κ.ά. Επιπλέον, κατά τον Β΄ π.π. η Βρετανική Μυστική Εταιρία Πληροφοριών διατηρούσε εκεί μία σουίτα για τις δραστηριότητες της, ενώ ¨πρωταγωνιστεί¨ σε μυθιστορήματα όπως το ¨Αλεξανδρινό Κουαρτέτο¨ του Λώρενς Ντάρελ και το ¨Μιραμάρ¨ του Ναγκίμπ Μαχφουζ. Μετά την Επανάσταση του 1952 καταλήφθηκε από την αιγυπτιακή κυβέρνηση και πέντε χρόνια αργότερα η οικογένεια Metzger εκδιώχθηκε από τη χώρα. Το 2007, μετά από μακρά δικαστική διαμάχη, επιστράφηκε στην εβραϊκή οικογένεια, η οποία και το πούλησε στο αιγυπτιακό κράτος, για να ενταχθεί το 2014 στην αλυσίδα Steigenberger Hotels.

 

          Το ιστορικό ξενοδοχείο ¨Cecil¨ της Σπάρτης, στη συμβολή των οδών Κ. Παλαιολόγου και Θερμοπυλών, ιδρύθηκε το 1937 ως ¨Λεωνίδας¨ από τον Κωνσταντίνο Τζανετάκη, αποτελώντας μια πρωτοποριακή πρωτοβουλία δεδομένης της ξενοδοχειακής δομής της πόλης την εποχή εκείνη. Ο αδελφός του Κωνσταντίνου, Παναγιώτης Τζανετάκης στις αρχές του Μεσοπολέμου είχε εγκατασταθεί στην Αλεξάνδρεια εργαζόμενος σε καπνοβιομηχανία. Επιστρέφοντας στη Σπάρτη, κοσμοπολίτης πλέον αλλά σε σχετική ένδεια, πρότεινε μετά την απελευθέρωση τη μετονομασία του ξενοδοχείου σε ¨Cecil¨ ώστε να ¨δανειστεί¨ λίγη από την αίγλη του συνονόματου του της Αλεξανδρείας. Ας σημειωθεί, πως κατά τη διάρκεια της Κατοχής αρχικά οι Ιταλοί και κατόπιν οι Γερμανοί είχαν εγκαταστήσει εκεί ασύρματα συστήματα καθιστώντας το Κέντρο Επικοινωνίας τους, ενώ στους χώρους του είχε φιλοξενήσει το μαθητή του Κόντογλου, Ευάγγελο Μαυρικάκη, ο οποίος εκτός τον Άγιο Νίκωνα, είχε αγιογραφήσει πολλά ιερά της πόλης. Οι σημερινοί ιδιοκτήτες του Ιωάννης και Αικατερίνη Κατράνη, τρίτη γενιά της οικογένειας, συνεχίζουν την παράδοση με ιδιαίτερη επιτυχία.

 

Ν.ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ

 

ΑΙΓΥΠΤΙΟΙ ΟΙ ΜΑΣΑΪ ?

 

Μια ημι-νομαδική Νειλοτική ομάδα 400 περίπου χιλιάδων που πιστεύεται ότι προέρχεται από την Αίγυπτο, οι Μασάι είναι κυρίως κτηνοτρόφοι, αλλά ασκούν μικρής κλίμακας γεωργία σε ορισμένα μέρη. Είναι μια από τις νεότερες εθνοτικές ομάδες στην Τανζανία, αφού ακολούθησαν τον ποταμό Νείλο προς τα κάτω μέσω της Κένυας πριν φτάσουν στην Τανζανία πριν από περίπου 300 χρόνια.

Προς επίρρωση της αιγυπτιακής καταγωγής τους, σύμφωνα με ορισμένους μελετητές, αναφέρεται τόσο το διάδημα στο κεφάλι που θυμίζει την αντίστοιχη κόμπρα των Φαραώ, όπως και το χαρακτηριστικό αιγυπτιακό βασιλικό περιλαίμιο. Η δε μορφή του πολεμιστή των Μασάι, μοιάζει να ξεπηδά από ιερογλυφικές απεικονίσεις κάποιου αρχαιο-αιγυπτιακού τάφου ή ναού. Ας μη ξεχνάμε δε και την 25^η Νουβιτική Δυναστεία της Αιγύπτου (744-656 π.Χ.)…

 

Ν.ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ

 

¨ΕΦΥΓΕ¨ Ο ΑΔΕΛΦΙΚΟΣ ΦΙΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΙΑΝΑΚΗΣ

          Βαθιά θλίψη πλημμύρισε τις καρδιές του αιγυπτιώτικου κόσμου η αναγγελία της μετάστασης στις 16/9 στην Αιώνια Ανατολή του Γιώργου Αλιανάκη, ενός ανθρώπου γλυκύ και προσηνή, εμείς οι αδελφικοί φίλοι του οποίου θα τον θυμόμαστε πάντοτε με ιδιαίτερη αγάπη.

Ο Γιώργος γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια στις 28/11/1938, γιος του μουσικού και μαέστρου Αριστείδη Αλιανάκη από τη Σμύρνη και της Ελένης Ανδριοπούλου από την Αθήνα. Αδέλφια του ήταν η Καλλιόπη και οι μουσικοί Δημήτρης (σαξοφωνίστας) και Χαράλαμπος (τρομπετίστας) Αλιανάκης.

Μετά το δημοτικό στην Πατριαρχική Σχολή Αλεξανδρείας (1944-50), φοίτησε στη Σαλβάγειο Εμπορική Σχολή (1950-56) και κατόπιν σπούδασε στην Ανώτατη Σχολή Κλωστοϋφαντουργίας στη Γαλλία (1961-62).

          Έπαιξε ποδόσφαιρο στον ¨Ολυμπιακό¨ Αλεξανδρείας (1953-54), στην ομάδα της Σαλβαγείου (1954-56), ενώ με την ομάδα του σχολικού συλλόγου ¨Αίαντας¨ αναδείχθηκε πρωταθλητής Σχολών Αλεξανδρείας το 1956 (κύπελλο Bourse). Υπήρξε επίσης ποδοσφαιριστής της Αθλητικής Ενώσεως Ελλήνων Αλεξανδρείας ως το 1959, αγωνιζόμενος στο πρωτάθλημα Αιγύπτου Β΄ Εθνικής κατηγορίας. Στη Γαλλία δε, υπήρξε ποδοσφαιριστής της Cornimont F.C. ως το 1961, ομάδα Δ΄ Εθνικής Κατηγορίας.

Από την 1/9/1963 ως τις 28/2/1966 υπήρξε προπονητής ποδοσφαίρου της πρώτης ομάδας της ΑΕΕΑ και από το Σεπτέμβριο του 1962 ως τον Ιούνιο του 1966 προπονητής των σχολικών ποδοσφαιρικών ομάδων της Σαλβαγείου, ενώ το 1966 απέκτησε δίπλωμα προπονητή ποδοσφαίρου από το Τμήμα Προπονήσεως Ποδοσφαίρου του Ινστιτούτου Αθλητικών Καθοδηγητών της Αιγύπτου, αποφοιτώντας μάλιστα 7^ος σε σύνολο 168 Αιγυπτίων μαθητών. Παράλληλα, έπαιζε πινγκ-πονγκ συμμετέχοντας σε διάφορα τουρνουά. Στην Ελλάδα, ως βετεράνος ασχολήθηκε ερασιτεχνικά με το τένις, συμμετέχοντας σε αρκετά σχετικά πρωταθλήματα.

          Στην Αλεξάνδρεια, πριν φύγει για τη Γαλλία, εργάστηκε στο εμπορικό κατάστημα του εισαγωγέα τροφίμων Κόκκινου (1956-60) και αργότερα στους Π. & Α. Δημητριάδη (1/1/62-10/8/63) ως οργανωτής και υπεύθυνος του τμήματος σχεδιασμού, ενώ παράλληλα και μετά αποκλειστικά στην Επίλεκτο Κλωστοϋφαντουργία (Selected Textiles, πρώην Πιαλόπουλου) ως υπεύθυνος τμήματος κλωστικής (1962-66).

Μετά τον επαναπατρισμό του το 1966, διετέλεσε διευθυντής των εργοστασίων ¨Βέλκα¨, ¨Αιγαίο¨ και ¨Ανατόλια¨, κατόπιν με τον Γιώργο Νεαμονιτάκη ίδρυσαν γραφείο αντιπροσωπειών κλωστοϋφαντουργικών μηχανημάτων και εργοστάσιο υφαντουργίας στην Ν. Ιωνία, για να ολοκληρώσει τελικά την καριέρα του στην ¨Πειραϊκή Πατραϊκή¨ ως γενικός διευθυντής.

Ας σημειωθεί πως συμμετείχε ως έμμισθος στο ¨Αθήνα 1997¨ στο Tehnical Information Center, ενώ ήταν μέλος του αθηναϊκού φιλοσοφικού συλλόγου ¨Όσιρις¨ από το 1998.

          Παντρεμένος με την Χριστίνα Γεωργιάδου, απέκτησε δύο κόρες, τη Λένα και την Εύα.

Ν.ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ